Сейсенбі, 20 қазан, Қазақстанға алдағы айларға бірден үш тақырып берді. Президент халыққа Жолдау жасайтын күнді — 28 қазанды атады. Абай облысында KAZ Minerals тобы осыдан сегіз жыл бұрын мағынасыз деп бас тартқан мыс балқыту зауыты салына бастады. Ал мұнай нарығында қазақстандық CPC Blend қоспасы эталондық Brent маркасынан қымбат тұруын жалғастырды, үкімет сол күні отын акцизі бойынша шегінді.
Төменде — осыдан не туындайтыны және алдағы күндері неге назар аудару керегі.
Саясат: Жолдау, кадрлар және прокуратура
Жолдау туралы Қасым-Жомарт Тоқаев X әлеуметтік желісінде өзі хабарлады: сөз 28 қазанға, түске дейін белгіленді, мәтінмен ол әлі жұмыс істеп жатыр.
Сол күні Ақорданың ақпараттық блогындағы кадрлық шешімдер де шықты: Орталық коммуникациялар қызметін Қанат Құлшыманов басқарды, әкімшіліктің коммуникациялар бөлімін бұрынғы ақпарат вице-министрі Евгений Кочетов басқарды. Ал Бас прокурор Берік Асылов тоғыз айда қылмыстық құқық бұзушылықтардың 14,6%-ға азайғаны және 1,3 трлн теңгенің активтері қайтарылғаны туралы президентке баяндады; кездесу мәслихат сайлауы қарсаңында өтті.
Анықтама. Қазақстан халқына жыл сайынғы Жолдау — президенттің бағдарламалық сөзі, одан кейін үкімет нақты мерзімдері мен жауаптылары бар жалпыұлттық іс-шаралар жоспарын бекітеді. Сондықтан Жолдауды тек саяси мәтін ретінде оқымайды: одан бір жылға арналған заң жобалары, бюджеттік шешімдер және ведомстволардың есептілігі туындайды.
Мұнай: CPC Blend Brent маркасынан қымбат, KEBCO маркасының ашық бағасы жоқ
CPC Blend сұрыпты мұнай баррелі үшін 128 долларға дейін қымбаттады, ал Brent шамамен 110 доллар тұрды: КТК құбыры арқылы Ормуз бұғазын айналып өтетін қоспа бағыты үшін үстеме алды. Екінші экспорттық сұрып — KEBCO маркасының ашық бағасы жоқ; жалғыз жария бағдар — экспорттық бажды есептеуге арналған KEBCO мен Brent маркаларының орташа бағасы, ол 20 тамыздан 20 қыркүйекке дейін 109 доллар болды.
Қымбат мұнай ішкі саясатты да өзгертеді. Ұлттық экономика министрлігі отынға қосымша акциздің өзгермелі үлесін 95%-дан 50%-ға дейін төмендету туралы жобаны шығарды: қыркүйекте ол кері күшімен көтерілген, ал мұнайшылар ішкі жеткізілімдер шығынға батады деп дәлелдеген. Жоба 1 қыркүйекке дейін қолданылған тәртіпті қайтарады.
Мыс: бас тартқан зауыт
Ақтоғай мыс балқыту зауытының құрылысының басталуы — жылына 300 мың тонна катодты мыс, 1,8 млрд доллар инвестиция, алғашқы катодтар 2030 жылы — тек ауқымымен қызық емес. 2018 жылы KAZ Minerals тобының негізгі акционері Олег Новачук мұндай зауытты экономикалық тұрғыдан мағынасыз деп атаған: концентратты Қытайда өңдеу тиімдірек болған. Енді жоба қытайлық NFC компаниясының қатысуымен салынып жатыр, ал сол күні үкімет концентратты өңдеу құны екі еседен астам өсуі мүмкін әдістемені бекітті. Авторлардың ойынша, жаңа әдістеме металлургия кәсіпорындарының экономикалық жағдайын жақсартып, жаңа инвестицияларға орын ашады.
Ақша және жұмыс
Қазақстандықтардың салымдары сегіз айда 30,5 трлн теңгеге дейін өсті, бүкіл өсімді теңгелік депозиттер берді, ал валюталық депозиттер қысқарды. Еңбек нарығы өсудің екінші жағын көрсетеді: анестезиологтардың 300 бос орнына 75 түйіндеме келеді, жұмысшылар мен инженерлер жетіспейді. Өндірістің бағасы да бар: жыл басынан бері жұмыста 1171 адам зардап шекті, 282-сі — топтық жазатайым оқиғаларда.
Цифрлық тақырыптар: пойыздағы Starlink және крипто-биржаларға тыйым
ҚТЖ 51 бағыттағы 1500 вагонға Starlink орнатты: тек мәтіндік хабарламалар тегін, қалғаны ақылы. Ал АХҚО соты алты криптоплатформаға, соның ішінде Coinbase пен HTX платформаларына, орталықтың лицензиясынсыз Қазақстанда жұмыс істеуге тыйым салып, Google мен Apple компанияларын олардың қосымшаларына қолжетімділікті шектеуге міндеттеді. Бір күнгі екі шешім ортақ тәсілді көрсетеді: цифрлық қызметтер елге келеді, бірақ жергілікті шарттармен.
Өңір: Армения және ЕАЭО
Қазақстан Ресеймен, Беларусьпен және Қырғызстанмен бірге Арменияның ЕАЭО-дағы мүшелігі тоқтатылуының салдары туралы баяндамаға қол қойды: ЖІӨ 15,6%-ға, одақпен сауда екі еседен астам құлайды, кеден мен жұмыс рұқсаттары қайтып келеді. Баяндама Ереванның бағыты туралы дауды сандар тіліне аударады.
Әрі қарай не болады
28 қазан — Жолдау. 21 қазанда елдің солтүстігі мен шығысына дауыл келеді, 17 облыста ескерту жарияланды, ал FlyArystan Павлодарға рейстерді тоқтатып үлгерді. KEBCO маркасының бағасы Мемлекеттік кірістер комитеті қарашадағы баж үшін 20 қыркүйектен 20 қазанға дейінгі орташа бағаны жариялағанда анығырақ болады.
Пайдаланылған дереккөздер тізімі
- Kazinform: Тоқаев 28 қазанда Қазақстан халқына Жолдау жасайды, 20.10.2026
- VRK News: «Тоқаев Орталық коммуникациялар қызметінің басшысын ауыстырды», 20.10.2026
- Наша газета: «Токаев дал поручения Асылову в преддверии выборов в маслихаты», 20.10.2026
- VRK News: «CPC Blend сұрыпты мұнай Brent маркасынан қымбаттады: KEBCO бағасы қандай», 20.10.2026
- Petro Council: отынға акциздің өзгермелі үлесін 50%-ға дейін төмендету, 20.10.2026
- Metals ESG Trends: Абай облысындағы KAZ Minerals мыс балқыту зауыты, 20.10.2026
- Ulysmedia: «От „экономически бессмысленного“ проекта до $1,8 млрд», 20.10.2026
- Metals ESG Trends: мыс концентратын өңдеу құнының жаңа әдістемесі, 21.10.2026
- VRK News: «Қазақстандықтардың салымдары 30,5 трлн теңгеге өсті, валюталық салым азайды», 20.10.2026
- VRK News: «Бос орын түйіндемеден бірнеше есе көп: Еңбек министрлігі тапшы мамандықтарды атады», 20.10.2026
- Informburo: өндірісте мыңнан астам қызметкер зардап шекті, 20.10.2026
- Kazinform: Қазақстан пойыздарындағы Starlink, 20.10.2026
- Bits.media: «В Казахстане запретили шесть крупных международных криптобирж», 20.10.2026
- Бизнес Online: «Страны ЕАЭС оценили потери Армении от приостановки участия в союзе», 20.10.2026
- BES.media: FlyArystan Алматы мен Павлодар арасындағы екі рейсті тоқтатты, 20.10.2026
Материалды дайындау кезінде жасанды интеллект пайдаланылды.
