Астана, 10 қараша. Қазақстан Цифрландыру және жасанды интеллект жылында цифрландыру және ақпараттық технология қызметкерлерінің күнін атап өтуде.
Мерекенің қарсаңында Astana Hub сегіз жылда оның экожүйесінде 2 700 компания бар екенін хабарлады, ал Жасанды интеллект және цифрлық даму министрлігі (ЖИЦДМ) «Қазақтелекоммен» 1 000-нан астам ауылда оптикалық желі салу туралы келісті, деп хабарлады министрлік.
Мерекені 2022 жылы бейінді министрліктің бастамасымен Үкімет қаулысымен белгіледі, деп жазды «Казахстанская правда». Күн кездейсоқ таңдалмаған: 2004 жылғы 10 қарашада электрондық үкіметті қалыптастыру мемлекеттік бағдарламасы туралы жарлық шықты, деп еске салды Nur.kz порталы. Бүгін салада 18 мыңнан астам компания жұмыс істейді, деп жазды DigitalBusiness.kz.
Цифрландыру және жасанды интеллект жылын Президент Тоқаев жаңа жылдық үндеуінде жариялады, деп жеткізді Kazinform. Жылдың нәтижелерінің бірі 2026 жылғы 9 қаңтарда қол қойылған Цифрлық кодекс болды: ол алғаш рет азаматтардың цифрлық құқықтарын заңда бекітті және деректердің, электрондық құжаттардың, сервистер мен платформалардың мәртебесін анықтады, деп айтты Kazinform.
Алғашқы қолдан сандарды сегізінші мерейтойын атап өткен Astana Hub береді. Кластер 2 700 компанияны біріктіреді, оның 560-ы шетелдік қатысумен. Экожүйе қатысушыларының жиынтық табысы 2019 жылдан бері 6,7 млрд долларға жетті, IT-қызметтер экспорты 2,4 млрд доллар болды, ал стартаптар 2 млрд доллардан астам инвестиция тартты. Өңірлік 20 IT-хабта 5 200-ден астам іс-шара өтті, оларға 80 мың қатысушы жиналды және 700 стартап таныстырылды. Жылдың оқиғалары ретінде кластердің бас директоры Мағжан Мәдиев Шымкенттегі Digital Qazaqstan форумын, Астанадағы AI & Digital Bridge 2026 форумын және елде алғаш рет өткен GITEX AI Kazakhstan көрмесін атады. Бұл — кластердің өз деректері; тәуелсіз тексеруден өтпеген.
Екінші мысал — ауылдағы байланыс. ЖИЦДМ мен «Қазақтелеком» 4 қарашада «Қазақстанның инклюзивті экономикасы үшін жеделдетілген цифрландыру» жобасы аясында меморандумға қол қойды: оптикалық желілер 1 000-нан астам ауылдық елді мекенде салынады, деп хабарлады министрлік. «ВОЛС СНП 1.0» жобасының магистральдық инфрақұрылымын 2018–2020 жылдары «Қазақтелеком» мен «Транстелеком» салған; енді «Қазақтелеком» оған жергілікті шағын және орта операторларға қолжетімділік береді, олар соңғы миля желілерін GPON технологиясымен кемінде 100 Мбит/с жылдамдықпен орналастырады. Мерзім мен құн хабарламада жоқ.
Цифрландыру компаниялар ішінде де жүріп жатыр. «ҚазТрансОйлда», компания хабарлағандай, 2026 жылғы 1 мамырда Цифрландыру және ақпараттық технологиялар дирекциясы құрылды: ол цифрлық инфрақұрылымның үздіксіз жұмысына және ақпараттық жүйелерді сүйемелдеуге жауап береді. Ал 5 қарашада министрлік Hyundai Motor Company компаниясымен ақылды қалалар, ЖИ, робот техникасы және физикалық ЖИ (Physical AI) бойынша ынтымақтастық туралы меморандумға қол қойды; пилоттарды Алматы мен Алатауда қарастырады, деп хабарлады ЖИЦДМ.
Халықаралық бағалау да жақындап келеді. БҰҰ-ның электрондық үкіметтер бойынша алдыңғы рейтингі Қазақстанды 193 елдің ішінде 24-орынға қойды, ал шолудың келесі, он бесінші, шығарылымы 2026 жылы күтіледі; шығатын нақты күні расталмаған.
Мәні неде: Цифрландыру күнінде ел жылдың қорытындысын қатысушылардың өздері атайтын сандармен көреді: Astana Hub экожүйесі, ауылдық оптика жобасы және корпоративтік дирекциялар. Жылдың мемлекеттік бағасы, ең алдымен eGov порталындағы қызмет саны мен шығыс мөлшері, бұл хабарламаларда келтірілмейді.
Бұл кімге тиімді: Ауыл тұрғындарына — оптика шынымен салынып, операторлар үйлерді қосса; мерзім хабарламада жоқ. Astana Hub экожүйесінің IT-компанияларына: кластер олардың табысы мен экспортын атайды. Өндірістік процестерді басқару үшін цифрлық дирекциялар құратын корпорацияларға.
Негізгі мәлімет: GPON — оптикалық кабель оператордан үйге дейін баратын технология; «соңғы миля» — оператор торабынан абонентке дейінгі желі бөлігі. Astana Hub — Астанада 2018 жылы құрылған IT-стартаптардың халықаралық технопаркі; сегізжылдығын кластер 2026 жылы атап өтуде.
