Ақтау, 21 қазан. Ұлттық қауіпсіздік комитеті Маңғыстау облысында мұнай өнімдерін шетелге заңсыз шығару схемасын әшкереледі: 2019–2023 жылдары Ақтау порты арқылы пеш отыны ретінде жалпы сомасы шамамен 45 млрд теңгенің 160 мың тоннадан астам отыны жөнелтілген.
ҰҚК деректері бойынша, схеманың артында Маңғыстау облысының кәсіпкері тұрған. Ол мұнай өндіруші компаниялармен шикі мұнай сатып алуға шарт жасасып, оны Standart Petroleum және Mangystau Oil Refining шағын зауыттарында өңдеген. Дайын өнімге сапа туралы жалған құжаттар рәсімделіп, ол пеш отыны ретінде көрсетіліп, Ақтау теңіз порты арқылы танкерлермен шетелге жөнелтілген. Ведомство деректері бойынша, тек «Batys Nefte Trade» ЖШС арқылы төрт жылда шетелге 160 мың тоннадан астам мұнай өнімі заңсыз кеткен.
Қылмыстық іске қатысушылардың мүлкі, соның ішінде екі шағын мұнай өңдеу зауыты мен өнім тасылған танкер тәркіленді; мемлекет 2 млрд теңгеден астам заңсыз табыс пен төленбеген салықты өндіріп алды. Ақтау қалалық соты бұған дейін ұйымдасқан қылмыстық топтың бес мүшесін, соның ішінде шағын зауыттар мен сауда компаниясының басшыларын сегіз жылға бас бостандығынан айырған. Схеманың болжамды ұйымдастырушысы бостандықта жүр және халықаралық іздеуге жарияланған.
Пеш отыны деп қазандықтар мен пештерге арналған ауыр отынды атайды: оны шығару бензин мен дизельді шығарудан басқаша реттеледі, ал оларға Қазақстанда отынды ішкі нарықта ұстап қалу үшін шектеулер мен тыйымдар қолданылады. Сондықтан бір мұнай өнімін басқасы ретінде көрсетіп, осы шектеулерді айналып өтуге және отынды шетелде ел ішіндегіден қымбатқа сатуға болады.
Мәні неде: Бірнеше жыл бойы Қазақстанда қалуы тиіс отын басқа атаумен теңіз арқылы шетелге кетіп келді; енді схема әшкереленіп, оған қатысушылардан зауыттар мен танкер тартып алынды.
Бұл кімге тиімді: Схема отынды шетелде қымбатқа сатқан ұйымдастырушыларға табыс әкелді; шығаруға шектеулер соның үшін енгізілетін ішкі нарық пен бюджет зардап шекті. Істің ашылуы залалдың бір бөлігін және тәркіленген мүлікті қайтаратын мемлекетке тиімді.
Негізгі мәлімет: Қазақстаннан бензин мен дизель отынын шығару жүйелі түрде шектеледі, өйткені ішкі отын бағасы көршілерге қарағанда төмен; ҰҚК схеманың ашылғаны туралы 21 қазанда хабарлады.
Пайдаланылған дереккөздер тізімі: Ulysmedia
Материалды дайындау кезінде жасанды интеллект пайдаланылды.
