Астана, 21 қазан. «Самұрық-Қазына» ұлттық әл-ауқат қорының жалғыз акционері — үкімет — қордың директорлар кеңесін бұрынғы құрамында қайта сайлады, ал оның құрамында қор дауыс беру құқығы бар цифрлық тәуелсіз мүше деп атайтын SKAI нейрожелісі қалды, бұл Қазақстан қор биржасындағы ақпараттан белгілі болды.
Акционер шешімді 7 қазанда қабылдады, ақпарат 20 қазанмен белгіленген, ал бұл туралы хабарлар 21 қазанда шықты. Кеңесте сегіз мүше бар: оның төрағасы — Премьер-министр Олжас Бектенов, Президенттің экономикалық мәселелер жөніндегі көмекшісі Нұрлан Байбазаров, қор басқармасының төрағасы Нұрлан Жақыпов, тәуелсіз директорлар Болат Жәмішев, Лука Сутера, Вонг Хэн Файн және Мохаммед Джамиль Әл Рамахи, сондай-ақ Samruk-Kazyna Artificial Intelligence (SKAI). Кеңестің барлық қазіргі мүшелері өз орындарын сақтап қалды.
Кеңестің сегіз мүшесінің жетеуі жеке тұлға.
Нейрожелінің кеңестегі орнына Қазақстандық миноритарлық акционерлер қауымдастығы (QAMS) дау айтып келеді. Оның сұрауы бойынша Қаржы нарығын реттеу және дамыту агенттігі жауап берді: «Акционерлік қоғамдар туралы» заңның 54-бабының 1-тармағына сәйкес директорлар кеңесінің мүшесі тек жеке тұлға бола алады; бұл норма императивті, яғни ешбір ерекшеліксіз міндетті, және меншік нысаны мен мемлекет үлесіне қарамастан барлық акционерлік қоғамдарға қолданылады. Қордың корпоративтік басқару кодексі үкімет қаулысымен бекітілген, онда жасанды интеллектінің кеңеске қатысуы туралы норма жоқ, ал заңға тәуелді акт, деп еске салды реттеуші, заң талаптарын кеңейте де, өзгерте де алмайды. Агенттіктің сөзінше, тәуелсіз директор мәртебесі кәсіби пайымдауды, жеке жауапкершілікті және мүдделер қақтығысының болмауын талап етеді — реттеушінің бағалауынша, бұл қасиеттер тек жеке тұлғаға тән.
Реттеушінің жауабынан кейін қауымдастық Бас прокуратураға қайта жүгініп, жасанды интеллектіні тағайындау туралы шешімнің заңдылығын тексеруді, ал бұзушылық анықталса, наразылық келтіріп, қорды басқару органдарының құрамын заңға сәйкестендіруге міндеттеуді сұрады. QAMS атқарушы директоры Данияр Темірбаев тәуекелдерді атап өткен: кеңес шешімдерін рәсімдік негіздер бойынша сотта даулау, қормен және оның еншілес компанияларымен байланысты тұлғаларға ықтимал залал және инвесторлардың сенімінің әлсіреуі.
Мәні неде: Үкімет акционер ретінде басты мемлекеттік холдингтің директорлар кеңесіндегі жасанды интеллект тәжірибесін тағы бір мерзімге қалдырды, дегенмен қаржы нарығын реттеуші заң кеңесте тек адамдарға жол беретінін тура айтқан. Шешімнің заңдылығы туралы дау әлі шешілген жоқ.
Бұл кімге тиімді: Қор мен оның акционері өздері таңдаған форматты сақтап отыр. QAMS бағалауынша, миноритарлық акционерлер нейрожеліннің қатысуымен қабылданған кеңес шешімдері сотта дауланып қалуы мүмкін деген тәуекелге ұшырайды. Қордың бұл дау бойынша ресми ұстанымы дереккөздерде жоқ.
Негізгі мәлімет: SKAI нейрожелісінің директорлар кеңесіне кіргенін қор 2025 жылғы 2 қазанда хабарлаған. QAMS 2025 жылғы қарашада Бас прокуратураға жүгінген еді; сұрау сол кезде Цифрлық даму министрлігіне жіберіліп, министрлік жасанды интеллектіні компанияларды басқаруда пайдалану жалпы заңнамамен және ұйымдардың ішкі ережелерімен реттеледі деп жауап берген.
Пайдаланылған дереккөздер тізімі: KASE, Atameken Business, Нацбанка, Forbes Kazakhstan, Forbes Kazakhstan
Материалды дайындау кезінде жасанды интеллект пайдаланылды.
