Астана, 22 қазан. Үкімет 2023–2027 жылдарға арналған «Қолжетімді интернет» ұлттық жобасын қаржыландыруды 1,5 трлн теңгеден 998,6 млрд теңгеге дейін қысқартады, ал 2027 жылы Қазақстанның спутниктік интернет нарығына Amazon LEO мен Shanghai SpaceSail шығады, деп хабарлады вице-премьер — жасанды интеллект және цифрлық даму министрі Жаслан Мәдиев Құрылтай депутаттарының сауалына жауабында.
Ұсынылған редакция бойынша республикалық бюджеттен бөлінетін қаражат 177,6 млрд теңгеден 109,6 млрд теңгеге, бюджеттен тыс қаражат 1,32 трлн теңгеден 889 млрд теңгеге дейін азаяды; қолданыстағы редакциядағы жергілікті бюджеттерден бөлінетін 6,1 млрд теңге енді бөлек көрсетілмейді. Мәдиев түзетуді жобаның нақты орындалуымен, қаржыландыруды қайта бөлумен және интернет қажет ауылдар тізбесін жаңартумен түсіндірді; оның сөзінше, өзгерістер бюджеттен қосымша шығынды талап етпейді, ал ұлттық жобаның мақсаттары өзгермейді. Қаулының жобасын Үкімет мақұлдады, ол Премьер-министрдің қол қоюын күтіп тұр.
Ұлттық жоба бастапқы мерзімдерден кешігіп жатыр. Оны мемлекеттік-жекешелік әріптестік шартымен салу көзделген еді, кейін «Қазақтелекоммен» инвестициялар туралы келісімге көшті: оған 2025 жылғы маусымда қол қойылды, «Қазақтелеком» мен «Транстелеком» арасындағы құрылыс шарты — желтоқсанда, ал құрылыс-монтаж жұмыстары тек 2026 жылғы 20 мамырда басталды. Қазір 391 ауылдық елді мекен қосылған: 44-і талшықты-оптикалық байланыс желілері арқылы, 347-сі — спутник арқылы; 12,5 мың км желі тартылды. Өткен жылмен қоса 2026 жылдың соңына дейін 2 131 ауыл қосылады, 2027 жылы — тағы 877. Елді мекеннің 3 008-інің 2 747-сі оптикалық талшыққа, 261-і спутниктік байланысқа қосылады, әрі кейбір ауылдар үшін спутник кабель тартылғанға дейінгі уақытша шешім саналады.
Қазір елде спутниктік интернетті Starlink пен OneWeb сатады: екі компания да 2026 жылғы 2 қазанда лицензия алып, пилоттық режимнен коммерциялық жұмысқа көшті. OneWeb 362 ауылда қоғамдық Wi-Fi нүктелерін орнатты, Starlink терминалдары 1 798 мектепте тұр. Оларға 2027 жылы Amazon LEO мен Shanghai SpaceSail қосылады.
Мәні неде: Мемлекет ауылдарды интернетке қосуға уәде еткеннен азырақ қаржы жұмсайды және мерзімді созады, ал олқылықты спутникпен жабады: 3 008 ауылдың 261-і спутниктік байланыста қалады, ал 2027 жылы спутниктік операторлар саны төртке жетеді.
Бұл кімге тиімді: Қысқарту ең алдымен бюджетке (68 млрд теңгеге кем) және инвесторға — «Қазақтелекомға» (бюджеттен тыс қаражат 431 млрд теңгеге азаяды) қатысты. Әлі интернет жоқ ауылдардың тұрғындары үшін кесте маңыздырақ: 2026 жылдың соңына дейін 2 131 ауыл және 2027 жылы тағы 877. Министрдің жауабы бойынша жаңа спутниктік операторлар кабель әлі тартылмаған жерде таңдауды кеңейтеді.
Негізгі мәлімет: «Қолжетімді интернет» ұлттық жобасы 2023–2027 жылдарға арналған; министрлік кейбір ауылдарды спутник арқылы қосуды оптикалық-талшықты желілер салынғанға дейінгі уақытша шешім деп санайды.
Пайдаланылған дереккөздер тізімі: The Tenge, FINANCEkaz
Материалды дайындау кезінде жасанды интеллект пайдаланылды.
