Белград / София, 23 қазан. Жексенбіде, 25 қазанда, Сербияда кезектен тыс парламент сайлауы өтеді, онда шамамен 6,45 млн сайлаушы 18 тізімнен 250 депутат сайлайды, ал Болгарияда президент сайлауының бірінші туры өтеді, онда қазіргі президент Илияна Йотова бұрынғы уақытша премьер-министр Андрей Гюровпен бәсекелеседі, деп хабарлайды Anadolu.
Сербиядағы басты тартыс — билеуші Серб прогрессивті партиясының «Александр Вучич — Біртұтас Сербия» тізімі мен «Студенттер тізімі — Студенттер жеңеді» арасында. Вучич қыркүйектің соңында президент қызметінен кетті: екі президенттік мерзімнен кейін конституция үшінші мерзімге тыйым салады, енді ол премьер-министр болуды көздейді. Оның отставкасы кезектен тыс президент сайлауын да бастады: заң бойынша ол үш ай ішінде өтуі тиіс. 2012 жылдан бері барлық билеуші коалициялардың құрамындағы Прогрессивті партия науқанды тұрақтылық, инфрақұрылым құрылысы және экономикалық өсу тақырыбында жүргізуде.
«Студенттер тізімі» 2024 жылғы қарашада Нови-Сад вокзалындағы күнқағар құлап, 16 адам қаза тапқаннан кейінгі наразылықтардан туды. Оның бағдарламасы — кінәлілердің жауапкершілігі, құқықтың үстемдігі және мемлекеттік институттарды нығайту. Ивица Дачичтің Социалистік партиясы Косовоның тәуелсіздігін тануға, Ресейге қарсы санкцияларға және НАТО-ға кіруге қарсы; «Еуропалық Сербия» коалициясы ЕО-ға мүшелікті жақтайды. Науқанды дипломатиялық дау қиындатты: Сербия Хорватияға сайлауға араласты деген күдікпен наразылық нотасын жіберді.
Болгарияда президент сайлауы, Anadolu сілтеме жасаған сарапшылардың бағалауынша, елдің сыртқы саяси бағытын сынауға айналды. Йотованы сәуірде 240 орынның 131-ін алып, абсолютті көпшілікке ие болған премьер-министр Румен Радевтің «Прогрессивті Болгария» партиясы қолдайды. Мамырдан бері үкімет 13 көмек пакетінен кейін Украинаға әскери жеткізілімдерді тоқтатты, шілдеде «Ниеттілер коалициясынан» шықты және ЕО-ның Ресейге қарсы 21-санкциялар пакетіне қарсы шықты. Оппозиция қолдайтын Гюров, сарапшы Стоян Пановтың сөзінше, «өте еуроатлантикалық бағытта», ал Йотова «едәуір екіұшты ұстанымда». Екінші тур, сірә, 1 қарашада өтеді.
Мәні неде: Екі балқан елінде бір күнде олардың ЕО-ға қаншалықты бағдар ұстайтыны және Ресеймен қарым-қатынасты қалай құратыны шешіледі. Сербияда бұл сонымен қатар Вучичтің президент креслосын премьер креслосына ауыстырып, билікті сақтай ала ма деген сынақ.
Бұл кімге тиімді: Сербияда — не Вучичтің билеуші партиясына, не наразылықты сайлау тізіміне айналдырған студенттер қозғалысына. Болгарияда — не Радев үкіметінің Мәскеумен қарым-қатынаста сақтық бағытына, не дәйекті еуропалық бағытты жақтайтын оппозицияға.
Негізгі мәлімет: Болгария президенті конституция бойынша елді шетелде таныстырады және қорғаныс пен қауіпсіздіктің бірқатар мәселесіне жауап береді, ал сыртқы саясатты үкімет бағыттайды. Болгария науқанындағы өткір даулардың себебі Болгарияның теңіз аймағындағы төрт сауда кемесіне дрондардың шабуылы болды.
Пайдаланылған дереккөздер тізімі: Anadolu
Материалды дайындау кезінде жасанды интеллект пайдаланылды.
