Астана, 24 қазан. Қорғаныс министрлігі әскери реформаның басталғанын жариялап, екі кезеңді мерзімді қызметті сипаттады: алғашқы жарты жылда әскерге шақырылғандар оқу орталықтарында әскери істен бөлек тілдерді, жасанды интеллектімен жұмыс істеуді және азаматтық мамандықтарды үйрене алады, деп хабарлады ведомство.
Министрліктің дерегінше, реформа армияның құрылымын, басқару жүйесін, әскерлерді даярлауды, қызмет өткеру тәртібін және әскери қызметшілердің құқықтарын қорғауды қамтиды. «Мемлекет басшысы әскери қызметтің қауіпсіздігіне, қолбасшылық мәдениетіне және мемлекеттік ресурстарды тиімді пайдалануға ерекше көңіл бөле отырып, заманауи, ұтқыр және технологиялық армия қалыптастыру міндетін қойды», — делінген Қорғаныс министрлігінің хабарламасында. Қарулы Күштердің құрылымы мен құрамы, қорғаныс жоспарлауы, жұмылдыру даярлығы және резерв қалыптастыру жүйесі қайта қаралады.
Әскерге шақырылғандар үшін басты өзгеріс — екі кезеңді қызмет. Алғашқы алты айда бір шақырылымның жаңа сарбаздары оқу орталықтарында даярлықтан өтеді: қызметке бейімделеді, негізгі әскери білім алады және дене шынықтыруын нығайтады. Министрлік нақтылағандай, онда сарбаздарға тілдер, ЖИ-мен жұмыс және сұранысқа ие азаматтық мамандықтар ұсынылады. Келесі алты айда олар әскери бөлімдерде бөлімшелер құрамында қызмет етеді. Мұндай модельдің жекелеген элементтері «Sarbaz+» жобасында сыналған, ал екі кезеңді қызметті сынақ ретінде іске қосу 2027 жылға жоспарланған.
Сарбаздардың құқықтарын қорғау үшін бөлім қолбасшылығына бағынбайтын әскери кеңесшілер институты құрылады: олар заң бұзушылықтарды анықтауға және әскери қызметшілердің заңды мүдделерін қорғауға көмектесуі тиіс. Министрлік басымдықтар қатарында сапалы тамақ пен киім-кешекті, казармаларды, оқу нысандары мен полигондарды жөндеуді атайды.
2027 жылдан бастап жастарды әскери-патриоттық даярлаудың бірыңғай «Жас айбын» жүйесі жұмыс істейді. Ол үш сатыны — «Жас Қыран», «Жас Ұлан» және «Жас Сарбаз» бағдарламаларын біріктіреді. Мектептерде қауіпсіз мінез-құлыққа, алғашқы көмекке және төтенше жағдайдағы әрекетке үйретеді; әкімдіктермен бірге бастапқы әскери даярлық пен әскери мектептер желісін дамыту жалғасады.
Қорғаныс министрлігі жоспардың ұйымдастыру шараларын жыл соңына дейін, негізгі өзгерістерді орта мерзімде орындамақ. Реформаның құны және қанша оқу орталығы қажет болатыны хабарламада айтылмаған.
Мәні неде: Қауіпсіздік кеңесінің шешімі орындаушының қолына көшті. Министрлік оқу орталығындағы жарты жыл сарбазға әскери ғана емес, азаматтық даярлық та беруі тиіс екенін, ал мерзімді қызметшінің құқығын қолбасшылық тігінен тыс адамдар қорғайтынын нақтылады.
Бұл кімге тиімді: Әскерге шақырылғандар мен олардың отбасыларына — бөлімге барар алдында жарты жыл оқу, азаматтық мамандық және тәуелсіз кеңесші уәде етілді. Армияға — бөлімшелерге дайын келетін сарбаздар. Министрлік реформаға кететін шығынды атаған жоқ.
Негізгі мәлімет: Әскери реформа жоспарын Қауіпсіздік кеңесі 21 қазанда Қазақстан Президенті Қ.Тоқаевтың төрағалығымен мақұлдады. Мерзімді қызметтің жалпы мерзімі бұрынғыдай 12 ай болып қалады. Реформа 24 қыркүйекте Каспийдегі оқу-жаттығуда 14 әскери қызметшінің қаза табуынан және қорғаныс министрінің ауысуынан кейін басталды.
Бұған дейін біз Қауіпсіздік кеңесі әскери реформа жоспарын мақұлдап, мерзімді қызметті екі кезеңге бөлгені туралы да жазған едік.
