Астана, 21 қазан. Алаяқтардан келген залал сомасы өткен жылмен салыстырғанда 70-тен 40 млрд теңгеге дейін азайды, ал азаматтардың шоттарында алаяқтар шығарып алуға тырысқан 6 млрд теңгеге жуық қаражат бұғатталды, деп хабарлады Орталық коммуникациялар қызметіндегі брифингте ІІМ Киберқылмысқа қарсы іс-қимыл департаменті басқармасының бастығы Бейбіт Біржанов.
«Қайтарылған қаражат сомасы 12%-ға өсті. Өткен жылы бұл сома бес миллиардтан аз болса, бүгінгі күні азаматтардың шоттарындағы бұғатталған, яғни шығарылуының алдын алған қаражат шамамен алты миллиард теңге», — деді Біржанов.
Департамент бастығы Жандос Сүйінбай бұл соманың қалай құралатынын нақтылады. Ұлттық банктің антифрод-орталығы — полиция мен банктер күдікті аударымдар туралы мәлімет алмасатын қызмет — есепті кезеңде 212 мың оқиғаны тіркеді, олардың 76 мыңнан астамы полицияның бастамасымен тіркелген. Аударымдар жүрген шоттарда 4 млрд теңге бұғатталды, тағы 1,5 млрд теңге дропперлердің — өз карталары мен шоттарын заңсыз операциялар үшін бөгде адамдарға беретін адамдардың шоттарында тоқтатылды, ал зардап шеккендерге 617 млн теңге өз еркімен қайтарылды. Сүйінбайдың сөзінше, полиция мен банктер арасындағы деректер алмасу жылдамдығы ақшаны сақтап, жәбірленушілерге қайтаруға тікелей әсер етеді.
ІІМ басқа ведомстволармен бірге онлайн-несие беру мен SIM-карталарды тіркеуге қойылатын талаптарды қатаңдатты. «Өткен аптада мемлекет басшысы біз әзірлеген, Будапешт конвенциясы деп аталатын Еуропа Кеңесінің киберқылмыс туралы конвенциясын ратификациялау туралы заңға қол қойды. Бұл қатысушы елдермен жедел өзара іс-қимыл жасауға және цифрлық дәлелдемелер алмасуға мүмкіндік береді», — деді Сүйінбай. БҰҰ-ның киберқылмысқа қарсы конвенциясын ратификациялау туралы заң жобасы да дайындалып жатыр.
Полиция бөгде адамдарға растау SMS-кодтарын, банк қосымшаларының логиндері мен құпиясөздерін бермеуге, ал күдікті қоңырау немесе аударым кезінде әңгімені бірден тоқтатып, 102 нөміріне немесе өз банкінің жедел желісіне хабарласуға кеңес береді. Дропперлік үшін қылмыстық жауапкершілік көзделген.
Мәні неде: Алаяқтар қазақстандықтардан бір жыл бұрынғыдан әлдеқайда аз ақша алады, ал полиция Ұлттық банктің антифрод-орталығымен бірге көбірек аударымды тоқтатып үлгереді. Бұдан әрі ІІМ Будапешт конвенциясы бойынша халықаралық ынтымақтастыққа сүйенеді.
Бұл кімге тиімді: Күдікті аударымдарды бұғаттау азаматтардың ақшасын сақтайды, ал онлайн-несиелер мен SIM-карталар қағидаларын қатаңдату және дропперлік үшін қылмыстық жауапкершілік ұрланған ақша шығарылатын схемаларға соққы береді. Залал нақты қай кезеңде есептелгені хабарламаларда нақтыланбаған.
Негізгі мәлімет: ІІМ-нің сөзінше, Будапешт конвенциясын ратификациялау шартқа қатысушы елдермен цифрлық дәлелдемелер алмасуға мүмкіндік береді.
Пайдаланылған дереккөздер тізімі: Zakon.kz, BES.media, BES.media
Материалды дайындау кезінде жасанды интеллект пайдаланылды.
