Шанхай, 5 қараша. Қазақстандық өндірушілер Қытайдың халықаралық импорт көрмесінің (China International Import Expo, CIIE) алғашқы күні шамамен 100 млн долларлық келісімге қол жеткізді, деп хабарлады ҚР Сауда және интеграция министрлігі.
Көрменің 9-шы өткізіліміне сауда және интеграция министрі Арман Шаққалиев қатысады: ол қазақстандық экспозицияны аралап көрді, «Хунцяо» халықаралық экономикалық форумына қатысты және бірқатар кездесу өткізді. Ұлттық павильонда шамамен 40 қазақстандық өндіруші бас қосты. Олар май-жағар, ұн, кондитерлік және сүт өнімдерін, сусындарды алып барды. Келісімдерді кім кіммен жасасқанын, олардың келісімшарт па, меморандум ба екенін және соманың қандай тауардан құралғанын министрлік атамайды.
Көрме 5–10 қараша аралығында өтеді, деп жазады «Синьхуа». Агенттіктің хабарлауынша, Қазақстан 2026 жылы Еуразия өңірінің жалғыз «тақырыптық елі» және 8-ші көрмеде алғаш аталған «Ортақ ұлы нарық — Қытайға экспорт» бастамасының басты серіктестерінің бірі болып отыр. Агенттік 9-шы көрмеге 50-ден астам қазақстандық компанияны күтеді. Бұл министрліктің ұлттық павильондағы шамамен 40 өндірушісінен көп: айырмашылықты дереккөздер түсіндірмейді.
Көрмедегі мәмілелерден бөлек, Шаққалиев Гонконг арнайы әкімшілік ауданы әкімшілігінің басшысымен кездесті. Тараптар «Hub-to-Hub» бастамасын талқылады: ол өзара байланысқан сауда және логистика орталықтарын дамытуды көздейді. Қазақстанның транзиттік әлеуеті, маршруттарды кеңейту және тауарларды халықаралық нарықтарға жылжытудың қосымша мүмкіндіктері де сөз болды. Қытай бизнесінің өкілдерімен министр жоғары технологиялы өндірістерді Қазақстанда локализациялауды, робототехниканы, логистикалық кешендер, қоймалар мен үлестіру орталықтарын салуды, сондай-ақ коммерциялық жылжымайтын мүлікке инвестиция тартуды талқылады.
Қытаймен сауда өсіп келеді. Тауар айналымы 2025 жылы 48,7 млрд долларға жетіп, бір жыл бұрынғыдан 11%-ға артты, ал 2026 жылдың тоғыз айында 43,3 млрд доллар болып, былтырғы осы кезеңнен 21,9%-ға артты. Бұл өткен жылдың жалпы қорытындысының шамамен 89%-ы.
Бірінші күнгі 100 млн долларды бұрынғы қорытындылармен тікелей салыстыруға болмайды. Қазақстан 2024 жылы 7-ші көрмеде бүкіл көрме қорытындысы бойынша 120 млн долларлық келісімшартқа қол қойды, бір жыл бұрын — 81 млн доллардан астам, деп хабарлаған еді сол министрлік. Қазіргі сома келісімшарт емес, келісім деп аталған және бұл бір күннің сомасы: 2026 жылдың қорытындысын көрме жабылғаннан кейін шығарады.
Мәні неде: Қазақстан бір күнде шамамен 100 млн доллар жинады, бұл 2024 жылғы бүкіл көрме қорытындысынан (120 млн доллар) сәл ғана аз, бірақ мәмілелердің құрамы әзірге белгісіз. Мұның қаншасы жеткізіліммен жалғасатынын келісімшарттар мен жөнелтімдер көрсетеді.
Бұл кімге тиімді: Қытай нарығына шығып жатқан қазақстандық азық-түлік өндірушілеріне: министрлік келісімдерді экспорттық жеткізілімдердің және өнеркәсіптік кооперацияның өсуімен байланыстырады. Қытай бизнесінің қазақстандық өнімге қызығушылығын министрлік жоғары деп бағалайды, ал Қытаймен сауда тоғыз айда 21,9%-ға өсті.
Негізгі мәлімет: Шанхайдағы Қытайдың халықаралық импорт көрмесі 2018 жылдан бері жыл сайын өтеді; министрлік деректері бойынша, оған 160-тан астам ел мен аумақтан мыңдаған компания жиналады. Қазақстан 2026 жылы оған тоғызыншы рет қатысады, деп хабарлайды «Синьхуа». Hub-to-Hub — «хабтан хабқа» деген мағына береді: министрліктің сипаттамасы бойынша, өзара байланысқан сауда және логистика орталықтары туралы бастама солай аталған.
Бұған дейін біз Қытайға май-жағар өнімдерін экспорттау туралы, ол екі маусымда 1 млн тоннаға жететіні туралы да жазған едік.
