Астана, 23 қазан. Ұлттық статистика бюросы еңбекақы туралы жыл сайынғы зерттеудің нәтижесін жариялады: жоғары оқу орнынан кейінгі білімі бар қызметкерлер айына орта есеппен 802 944 теңге алады, олардың табысы бір жылда 19,4%-ға өсті, бұл — білім деңгейі бойынша топтардың ішіндегі ең жоғары қарқын; 16–24 жастағы жастарда өсім 10,9% болды, деп хабарлады «Политес.КЗ» телеграм-арнасы.
Бюро деректеріне қарағанда, 2026 жылдың II тоқсанында орташа айлық жалақы 486 388 теңге болды, медианалық жалақы — 348 415 теңге. Медиана қызметкерлерді тең екі жартыға бөледі: бір жартысы осы сомадан аз, екінші жартысы көп алады, сондықтан ол жекелеген жоғары жалақылардың әсерінсіз «қарапайым» адамның табысын дәлірек көрсетеді. Екі көрсеткіштің айырмасы — 138 мың теңгеге жуық.
Зерттеу жалақының біліміне қаншалықты байланысты екенін көрсетеді. Жоғары білімі бар қызметкер орта есеппен 523 210 теңге, орта білімі бар қызметкер 311 169 теңге алады; жоғары оқу орнынан кейінгі білім (магистратура, докторантура) жоғары біліммен салыстырғанда тағы 280 мың теңге қосады. Меншік нысаны бойынша да айырма үлкен: шетелдік қатысуы бар кәсіпорындарда орта есеппен 748 529 теңге төлейді — бұл жеке кәсіпорындардан (513 076 теңге) шамамен бір жарым есе, мемлекеттік кәсіпорындардан (365 476 теңге) екі есе көп. Бюро бұл айырмашылықтар кәсіпорындардың салалық құрылымы мен қызметкерлердің құрамын да көрсететінін ескертеді.
Жас бойынша ең жоғары жалақыны 35–44 жастағы қызметкерлер алады — 489 629 теңге, 45–54 жас тобында — 467 544 теңге. 16–24 жастағы жастар 310 256 теңге алады, есесіне олардың табысы басқа жас топтарына қарағанда жылдам өсті. Бір сағат жұмыстың орташа ақысы бір жылда 7,5%-ға өсіп, 2 508 теңгеге жетті. Барлық сома міндетті ұстап қалуларға дейін көрсетілген, өсім — инфляцияны ескермегендегі номиналды көрсеткіш; топтар туралы деректер 2026 жылғы сәуірді толық істеген қызметкерлерді зерттеу бойынша алынған.
Инфляцияны ескергенде көрініс қарапайымдау: Data Hub порталының бюро деректері бойынша есебінше, II тоқсанда нақты жалақы 2025 жылдың сол тоқсанымен салыстырғанда 1,8%-ға төмендеді, бұл — қатарынан төртінші тоқсан. Нақты мәнде ең көп жоғалтқандар — білім беру саласы (385 725 теңге, минус 6,5%) және ақпарат пен байланыс саласы (851 076 теңге, минус 6%).
Номиналды түрде орташа жалақы бір жылда 8,4%-ға өсті, ал оған не сатып алуға болатынымен есептегенде 1,8%-ға азайды.
Мәні неде: Білім мен шетелдік капиталы бар компаниядағы жұмыс орташадан көп табудың ең сенімді жолы болып қала береді. Бірақ теңгемен қосылған ақы бағаның өсуіне ілесе алмай отыр: жалақының сатып алу қабілеті қатарынан төртінші тоқсан төмендеп келеді.
Бұл кімге тиімді: Ғылыми дәрежесі барлар мен шетелдік компаниялардың қызметкерлеріне — олардың табысы тезірек өсіп, орташадан едәуір асып түсті. Жас қызметкерлердің ақысы ең жылдам өсуде, бірақ ең төменгі деңгейден. Бюджеттік сала қызметкерлерінің жағдайы ең қиын: мемлекеттік кәсіпорындарда орташа жалақы шетелдіктерден екі есе төмен, ал мұғалімдер нақты мәнде басқалардан көп жоғалтты.
Негізгі мәлімет: Орташа жалақы әр тоқсан сайын номиналды түрде өсіп келеді: 2026 жылғы I тоқсанда ол 461 486 теңге болған. 2026 жылғы 1 қаңтардан бастап ең төменгі жалақы — 85 мың теңге. Сол зерттеу бойынша ерлердің сағаттық ақысы — 2 859 теңге, әйелдердікі — 2 180 теңге.
Пайдаланылған дереккөздер тізімі: Политес.КЗ, ҰСБ, Kapital.kz
Материалды дайындау кезінде жасанды интеллект пайдаланылды.
