Баар (Швейцария), 27 қазан. Өскемен тұрғыны Наталья Бугрова «Қазмырыш» компаниясының 70%-ға жуығына иелік ететін Швейцарияның Glencore корпорациясының бас кеңсесі алдында жеке пикет өткізіп, қалада ауаны тәулік бойы (24/7) тәуелсіз бақылайтын, деректері ашық, ауыр металдар көрсеткіштерін де қамтитын жүйені қаржыландыруды ұсынды, деп хабарлады Informburo.kz басылымы.
Сапар алдында белсенді Glencore бас директоры Гэри Нейглмен кездесуді сұраған, бірақ ол іссапарда болған. Пикеттен кейін оны корпорацияның жоғары лауазымды менеджері Марк Дэвис қабылдап, ұсынысты басшылыққа жеткізуге уәде берді. Түпкілікті шешім жоқ: Бугрова компаниядан нақты жауап күтеді. Хабарламада компанияның ашық пікірі келтірілмеген.
Даудың себебі — Өскеменнің ауасы. Белсенді келтірген 2024 жылғы статистика бойынша, қаладағы стационарлық көздерден шыққан 49,7 мың тонна шығарындының 21,7 мың тоннасы, яғни 44%-ы «Қазмырышқа» тиесілі: есепке алынған шығарындылардың жартысына жуығы бір компанияның үлесінде. Бугрова Ulysmedia басылымына кәсіпорын қазақстандық табиғи ресурстардан пайда тауып отырғанын, ал экологиялық салдары қалада қалатынын айтты: оның сөзінше, ақша акционерлерге кетеді, ал тұрғындарға шығарындылар қалады.
Бугрова компания қаладағы экология үшін көбірек жауапкершілік алуы керек деп санайды. Оның ұсынысы — деректері ашық, тәулік бойы (24/7) жұмыс істейтін тәуелсіз мониторинг — өлшеуді компанияның өзі де, тек мемлекет те емес, тәуелсіз тарап жүргізеді дегенді білдіреді. Бугрованың айтуынша, қалада Экологиялық қауіпсіздік орталығы жабылғаннан кейін мұндай мониторинг бұрынғыдан да қажет болды: ауыр металдар бойынша, әсіресе апат пен кенет шығарындылар кезінде, жалпыға қолжетімді онлайн-көрсеткіштер жоқ.
Мәні неде: Өскемен ауасы туралы дауды бір тұрғын қаладан Швейцарияға, басты ластаушының иесінің бас кеңсесіне апарды. Glencore жауабы корпорацияның заң емес, қоғамдық қысым талап ететін ашық бақылауға дайын-дайын еместігін көрсетеді.
Бұл кімге тиімді: Өскемен тұрғындарына — тәуелсіз мониторинг пайда болса, олар немен тыныс алып жүргенін нақты уақытта білетін болады. Glencore мен «Қазмырыш» үшін ашық деректер қосымша жария жауапкершілікті білдіреді; олардың ұстанымы әзірге белгісіз.
Негізгі мәлімет: Glencore — Цуг кантонындағы Баар қаласында орналасқан, шикізат өндіру және саудасы жөніндегі әлемдегі ірі компаниялардың бірі. «Қазмырыш» — Шығыс Қазақстан облысында кәсіпорындары бар, Қазақстандағы мырыш пен қорғасынның ең ірі өндірушісі; Glencore компаниясынан бөлек, оның 28,82%-дық үлесі мемлекеттік «Тау-Кен Самұрыққа» тиесілі.
