Астана, 6 қараша. Ұлттық Банк борыштық жүктеме коэффициенті (БЖК) талаптарынан босату мерзімін ұзартты: тұрғын үй құрылыс жинақ жүйесі аясындағы кредиттерге ол 2029 жылғы 31 желтоқсанға дейін, автокредиттердің үш түріне 2027 жылғы 31 желтоқсанға дейін қолданылады, деп хабарлады реттеуші.
Босату автокредиттердің үш түріне қолданылады: Қазақстанда алғаш рет тіркелетін және кредит бойынша кепілде қалатын жаңа автокөлікке; бастапқы жарнасы құнының кемінде 50%-ын құрайтын қолданыстағы автокөлікке; қолданыста болғанына үш жылдан аспаған, бастапқы жарнасы кемінде 30% автокөлікке. Қалған автокредиттерге не болатыны хабарламада айтылмаған.
Реттеуші 5 қарашада хабарлағандай, БЖК автокредиттер үшін бір жылға, ал құрылыс жинақ жүйесі үшін екі жылға шегерілді, бірақ күндерін атамаған еді. Енді күндер аталды: автокредиттердің мерзімі сол күні біз жасаған есепке сәйкес келді — 2027 жылдың соңы. Жинақ жүйесі үшін 2029 жылғы 31 желтоқсан аталды; бұрын қандай мерзім қолданылғаны хабарламада айтылмаған, сондықтан оны 5 қарашада аталған «екі жылмен» салыстыру мүмкін емес.
Ұлттық Банк ұзарту себептерін атамайды. Реттеушінің сақтығын ол бұрын түсіндірген: 24 шілдеде Ұлттық Банк төрағасы Тимур Сүлейменов үш жылда автокредиттер портфелі шамамен 60%-ға өскенін, ал үшінші сатыдағы, яғни проблемалық кредиттердің үлесі 5,7% болғанын айтты, деп жеткізді Zakon.kz. Сол кезде Өнеркәсіп және құрылыс министрлігі көліктер қолжетімді болуы үшін автокредиттер бойынша БЖК-ны мүлде жоюды ұсынған еді.
Мәні неде: Реттеуші 5 қарашада хабарлаған шегеру нақты мерзімдерге ие болды. Дегенмен БЖК-дан босату автокредиттердің тек аталған түрлеріне қолданылады: ол автокөліктің жағдайына және бастапқы жарнаның мөлшеріне байланған, ал құрылыс жинақ жүйесі үшін — бүкіл жүйеге.
Бұл кімге тиімді: Жаңа қарызбен бірге айлық төлемдері табыстың жартысынан асатын, бірақ автокөлікті аталған шарттармен алатын немесе құрылыс жинақ жүйесі бойынша қарыз алатын қарыз алушыларға. Автомобиль нарығына: Өнеркәсіп және құрылыс министрлігі көліктер қолжетімді болуы үшін жұмсартуға қол жеткізгісі келді. Проблемалық кредиттер тәуекелі сақталады: реттеуші мұндай автокредиттерді бұрыннан байқаған.
Негізгі мәлімет: Борыштық жүктеме коэффициенті — адамның барлық кредиттер, соның ішінде жаңасы бойынша айлық төлемдерінің оның орташа айлық табысына қатынасы; қолданыстағы ережелер бойынша шегі 50%-ға тең. Бастапқы жарна — автокөлік бағасының қарызға алынбай, қарыз алушының өз ақшасынан төленетін бөлігі: ол неғұрлым үлкен болса, банктің тәуекелі соғұрлым аз, өйткені көліктің өзі кепіл болып қалады. Құрылыс жинақ жүйесі — адам баспана үшін жинайтын, содан кейін жеңілдікті шарттармен қарыз алатын жинақ схемасы.
Бұған дейін біз Ұлттық Банк БЖК-ны автокредиттер үшін бір жылға, ал құрылыс жинақтары үшін екі жылға шегергені туралы да жазған едік.
