Астана, 8 қараша. Астана қаласының әкімшілік құқық бұзушылықтар жөніндегі мамандандырылған ауданаралық соты сот хабарламасында «Қ. азаматы» деп аталған стендап-комикті қаладағы мекемелердің бірінде өнер көрсету кезінде балағат сөз айтқаны үшін 20 айлық есептік көрсеткішке (АЕК), яғни 86 500 теңгеге айыппұлдады, деп хабарлады сот.
Іс 7 қарашада қаралды. Комиктің әрекеті ҚР Әкімшілік құқық бұзушылық туралы кодексінің 434-бабының 1-бөлігі бойынша ұсақ бұзақылық деп сараланды. Сот анықтағандай, көрермендердің алдында сөйлеген комик балағат сөз айтып, айналасындағыларға құрметсіздік танытты және қоғамдық тәртіпті бұзды.
Отырыста комик кінәсін толық мойындады, өкінді, айыппұл тағайындауды сұрады және алдағы уақытта мұндай әрекетке жол бермейтініне уәде етті; қорғаушы оның ұстанымын қолдады. Кінәсін іс материалдары, оның ішінде өнер көрсетудің бейнежазбасы да растады. Сот кінәні мойындауын, өкінуін және істің басқа да мән-жайларын ескерді, делінген сот хабарламасында.
Заңның 434-бабының 1-бөлігінің санкциясында 20 АЕК мөлшерінде айыппұл немесе 5 тәуліктен 15 тәулікке дейін әкімшілік қамау қарастырылған, делінген соттың баспасөз қызметінің 2024 жылғы іс бойынша хабарламасында; сот комик сұраған айыппұлды таңдады. Айыппұлдың теңгемен мөлшері АЕК-ке байланысты: 2026 жылы ол 4 325 теңге, сондықтан 20 АЕК — 86 500 теңге.
Сол күні сол сот балағат сөзге қатысты тағы бір істі қарады: 6-дан 7 қараша түніне қарай біреудің TikTok желісіндегі тікелей эфиріне қосылып, былапыт сөйлеген ер адам 10 тәулік әкімшілік қамауға алынды, деп хабарлады сот. Екі жағдайда да сот әрекетті 434-баптың 1-бөлігі бойынша ұсақ бұзақылық деп сараласа да, әртүрлі шараны істің әртүрлі мән-жайымен түсіндірді.
Сот әзілдердің мазмұны туралы хабарлаған жоқ. Өңірлік басылым комиктің астаналық полицейлер, сол жағалау тұрғындары және мекемелердегі қызмет көрсету туралы әзілдегенін жазады, делінген жарияланымда; соттың хабарламасында бұл мәліметтер жоқ.
Мәні неде: Сот мекемедегі көрермендер алдындағы балағат сөзді қоғамдық тәртіпті бұзу деп таныды және оған әлеуметтік желілердегі ұятсыз жарияланымдарға қолданылатын нормасын — 434-баптың 1-бөлігін, 20 АЕК-ті қолданды. Қамаудың орнына айыппұл тағайындалуын сот кінәні мойындаумен және өкінумен байланыстырды.
Қазір не белгілі: Қаулы заңды күшіне енген жоқ. Комиктің атын сот атамайды, шағым түскені туралы мәлімет жоқ.
Негізгі мәлімет: Стендап-комиктерге сахнадағы балағат сөзі үшін бұрын да қамау тағайындалған. Мәселен, 2024 жылдың мамырында Алматыда комик Нұрасхан Басхожаевты 15 тәулікке қамады. Ал 2024 жылдың шілдесінде Астанада кінәсін мойындап, айыппұл сұраған комик Александр Меркуль 10 тәулік алды, деп хабарлады соттың баспасөз қызметі. Сахнадан тыс жерде де 434-баптың сол бөлігі қолданылады. Мысалы, 2026 жылдың тамызында Астанада бір шетелдік әйелді «Мәңгілік Ел» салтанат қақпасы маңында түсірілген балағат сөзі бар бейнеролик үшін 20 АЕК-ке айыппұлдады, деп хабарлады жергілікті баспасөз. Ақтауда тұрғынды TikTok желісіндегі балағаты үшін 86 500 теңгеге айыппұлдады, деп айтты сотта. Балағат сөзге айыппұл 2023 жылдың наурызында 5 АЕК-тен 20 АЕК-ке дейін өсті, деп еске салынады заңнама талдауында.
