Брюссель, 16 қараша. Қазақстанның сыртқы істер министрі Мұхтар Тілеуберді Бельгияға жұмыс сапары кезінде бельгиялық Sarens Group, Ahlers Logistics және BIM e-Solutions компанияларының басшыларымен жеке-жеке кездесті.
Министрліктің хабарлауынша, Sarens өкілдерімен Жетісу облысында құны 50 млн доллар болатын көлік-логистикалық орталық (КЛО) жобасы талқыланды.
Жобаны Sarens компаниялар тобының аға кеңесшісі Хендрик Саренс пен Khorgos Customs & Logistics Platform компаниясының КЛО құрылысы жөніндегі директоры Маттиас Саренс таныстырды. Министрліктің деректері бойынша, орталыққа ұзындығы 2,1 км айналма жол, уақытша сақтау қоймасы және ауыр жүктерге арналған инфрақұрылым кіреді. Оның мақсаты — Қытаймен шекарадағы «Нұр Жолы» өткізу пунктінің өткізу қабілетін арттырып, жүк тасымалын жеделдету. Құрылыс мерзімін және жобадағы бельгиялық капиталдың үлесін министрлік атамаған.
Ahlers Logistics компаниясының бас директоры Дейв ван ден Боспен және BIM e-Solutions компаниясының басшысы Майкл Барримен Орта дәліз деп аталатын Транскаспий халықаралық көлік бағыты бойындағы логистика мен цифрлық технологиялар туралы сөйлесті. Тараптар Digital Middle Corridor атты 90 күндік пилоттық жобаны іске қосуды талқылады: СІМ-нің сипаттауынша, ол жүктерді цифрлық сүйемелдеуді, кеден деректерімен алмасуды қамтамасыз етіп, шекарадағы кідірісті азайтуы және транзитті ашығырақ етуі тиіс. Пилоттың қашан және бағыттың қай бөлігінде басталатыны хабарламада айтылмаған.
Үш компанияның екеуі Қазақстанда бұрыннан жұмыс істейді. Министрлік Sarens Group компаниясын ауыр жүк көтеру мен инженерлік көлік шешімдері саласындағы әлемдік көшбасшы деп атайды; Қазақстанда ол 2003 жылдан бері бар. Бұл — бельгиялық отбасылық компания, өз сипаттамасы бойынша, оның 100%-ы отбасына тиесілі. Компания 2016 жылы «Теңізшевройлмен» өз тарихындағы ең ірі, 450 млн еуролық келісімшартқа қол қойды — бұл құны 36,8 млрд доллар болатын Теңізді кеңейту жобасының логистикасы еді. Ahlers Logistics 1909 жылы құрылған, Қазақстанда 1998 жылдан бері жұмыс істейді, Қарағанды мен Алматыда жалпы көлемі шамамен 11 мың шаршы метр қоймалары бар. BIM e-Solutions жасанды интеллектіні қолдана отырып кеден және шекара рәсімдерін цифрландырумен айналысады.
Бизнеспен кездесулер Еуроодақ, Қара теңіз өңірі, Оңтүстік Кавказ және Орталық Азия арасындағы өңіраралық байланыс жөніндегі екінші министрлік кездесумен бір күнде өтті. Онда Тілеуберді транзиттік-көлік әлеуетін дамыту мен инфрақұрылымды жаңғыртуды Президент Қасым-Жомарт Тоқаев қазан айындағы Жолдауында белгілеген стратегиялық басымдықтардың бірі деп атады. Министр серіктестердің инфрақұрылымына инвестиция салатын еуропалық бағдарлама — Global Gateway бастамасы бойынша ЕО-мен өзара іс-қимылдың маңызын да атап өтті.
---
Мәні неде: Орта дәліз өсіп келеді, ал оның тар жері рельс пен порттан гөрі шекарада: тексеру, қағаз жұмысы мен жүкті қайта тиеуге кететін уақытта. Бельгиялық компаниялар Қазақстанға екі буынға да шешім ұсынып отыр: «Нұр Жолы» пунктінің жанынан ауыр жүктерге арналған алаң және бағыт бойында кеден деректерімен цифрлық алмасу. Әзірге бұл жоспарды талқылау ғана: келісімдер мен мерзімдер туралы СІМ хабарлаған жоқ.
Бұл кімге тиімді: «Нұр Жолы» және көршілес шекаралар арқылы өту жылдамдаса, Қытай — Еуропа бағытындағы тасымалдаушылар мен жүк жөнелтушілер ұтады. Жобалар жүзеге асса, Sarens пен Ahlers жаңа алаңдар мен тапсырыстар, BIM e-Solutions цифрлық жүйеге келісімшарт алуы мүмкін. СІМ-нің бағалауынша, «Нұр Жолы» маңындағы орталық Қазақстанның транзиттік әлеуетін нығайтуға көмектеседі.
Негізгі мәлімет: Транскаспий бағыты Қытайдан Қазақстан, Каспий теңізі, Әзербайжан және Грузия арқылы Түркия мен Еуропаға өтеді. Көлік министрлігінің деректері бойынша, жеті жылда ол арқылы тасымал көлемі бес есе өсті — жылына 0,8-ден 4,5 млн тоннаға дейін. Өткен 2025 жылы бағыт бойынша жиырма футтық эквивалентте шамамен 77 мың контейнер тасылды, ал 2029 жылға қарай жоспар — 300 мың. Министрліктің деректері бойынша, жеткізу мерзімі 28–32 күннен 13–17 күнге дейін қысқарды. «Нұр Жолы» өткізу пункті — «Қорғас» шекара маңы ынтымақтастығының халықаралық орталығының жанындағы, Қорғас маңындағы автомобиль өткелі.
Бұған дейін біз Орталық Азия мен Грузия министрлерінің Батумиде Орта дәлізді талқылағаны туралы да жазған едік.


