Астана, 21 қазан. Соңғы жылдары әлемдегі алтынды ең көп сатып алушылардың бірі болған Қазақстан Ұлттық банкі оны сатуға көшеді: жыл соңына дейін металдың халықаралық резервтердегі үлесі шамамен 78%-дан 75%-ға дейін азайтылады, деді сұхбатында Ұлттық банк төрағасының орынбасары Әлия Молдабекова.
Басты себеп — АҚШ мемлекеттік облигацияларының кірістілігі: өткен аптада АҚШ-тың он жылдық қазынашылық облигацияларының кірістілігі соңғы 24 жылдағы ең жоғары деңгейге жетті. «Біз мұндай кірістілік деңгейін көптен бері көрмеген едік», — деді Молдабекова. Оның түсіндіруінше, бұл долларды салым үшін тартымды етіп, бір мезгілде алтынның инвестициялық тартымдылығын төмендетеді: облигациялардан айырмашылығы, металл пайыздық табыс әкелмейді.
Алтын резервтерде бірнеше жыл бойы жиналды. Ұлттық банктің елде өндірілген барлық алтынды сатып алуға басым құқығы бар, ал реттеушінің деректері бойынша Қазақстан алтын өндіру жөнінен әлемде сегізінші орында. Ұлттық банк 2025 жылғы ақпанда металл сатуды тоқтатқаннан кейін оның қоры 386 тоннаға дейін өсті, ал резервтердегі үлесі шамамен 78%-ға жетті — Молдабекованың бағалауынша, бұл тым жоғары деңгей. «Алтынның үлесі мұндай болғанда біздің резервтеріміз бір ғана активтен тұратын портфельге ұқсай бастайды», — деді ол. Оның сөзінше, қыркүйектің соңында $66,4 млрд болған халықаралық резервтер жоғары өтімділігін, яғни тез ақшаға айнала алатынын сақтауы тиіс.
Дүниежүзілік алтын кеңесінің деректері бойынша, 2026 жылдың алғашқы сегіз айында Ұлттық банк алтын сатып алу көлемі жағынан әлемде төртінші орында болды.
Қысқартудың жартысын Ұлттық банк опциондар сатып, қалғанын физикалық алтын сатып қамтамасыз етпек. Опцион — сатып алушыға активті алдын ала келісілген бағамен сатып алу немесе сату құқығын беретін шарт, ал сатушы осы құқық үшін ақы алады. Молдабекованың сөзінше, егер алтынның бағасы трой унциясы үшін $4 000-нан төмен түссе, металдың резервтердегі үлесі қосымша сатусыз-ақ мақсатқа өздігінен жақындауы мүмкін. Реттеуші 75%-дан әрі әзірге болжам жасамайды: «Алдымен 75% деңгейіне жету керек, содан кейін жағдайдың дамуын бақылай береміз».
АҚШ пен Иран арасындағы соғыс ақпанның соңында басталғаннан бері алтын шамамен 20%-ға арзандады: қаңтарда бір унция рекордтық $5 600 тұрды, ал маусымнан бері баға $4 000 бен $4 300 аралығында ауытқып тұр. Соған қарамастан Молдабекова алтын қымбаттайды деп күтеді: «Елеулі белгісіздік сақталып отырғанын ескере отырып, біз бәрібір алтын құнының біршама өсуін күтеміз».
Мәні неде: Ұлттық банк бағытын өзгертеді: металл резервтердің бестен төртіне жуығын алып отырғандықтан және АҚШ-тағы жоғары мөлшерлемелердің арқасында доллар тиімдірек болғандықтан, ол алтынды бұдан әрі жинамақ емес. Жыл соңына дейін алтынның бір бөлігі нарыққа шығады, ал резервтер бір металдың бағасына азырақ тәуелді болады.
Бұл кімге тиімді: Молдабекованың сөзінше, шешімнің мәні — резервтердің өтімділігін сақтау және долларлық активтерден пайыздық табыс алу: алтын мұндай табыс бермейді. Металды кім сатып алатыны және сатудан қандай табыс түсетіні сұхбатта айтылмаған; Ұлттық банктің өзі алтын әлі де қымбаттайды деп күтеді, сондықтан 75% мақсатынан әрі болжам жасамайды.
Негізгі мәлімет: Алтынды басқа орталық банктер де сатуда: жыл басында қорларының бір бөлігін Түркия мен Ресей сатты, дегенмен Дүниежүзілік алтын кеңесінің деректері бойынша орталық банктер жалпы алғанда алтын сатып алуды жалғастырып жатыр, ең көп сатып алатындар — Польша, Қытай және Өзбекстан.
Пайдаланылған дереккөздер тізімі: Қазақстан Ұлттық банкі, QAMS QazTrading
Материалды дайындау кезінде жасанды интеллект пайдаланылды.
