Астана, 23 қазан. Қазақстан Ұлттық банкі базалық мөлшерлемені ±1 пайыздық тармақ дәлізімен жылдық 16,25%-дан 15,75%-ға дейін төмендетті, бірақ тәуекелдер теңгерімі инфляцияның жеделдеуі жағына ығысқандықтан, оның 2026 жылдың соңына дейін өзгеру ықтималдығын төмен деп бағалады; келесі жоспарлы шешім 4 желтоқсанда жарияланады.
Бұл маусымда басталған жұмсарту циклындағы қатарынан төртінші төмендету; нарық оны күткен, бірақ қадам кішірек болады деп есептеген. Базалық мөлшерлеме — Ұлттық банк банкаралық нарықта ақшаның құнын соның маңайында ұстайтын пайыз; несие мен депозит мөлшерлемелері соған байланысты. Реттеуші шешімін жылдық инфляцияның қатарынан он екінші ай төмендеуімен түсіндірді: қыркүйекте ол 9,3%-ға дейін баяулады, азық-түлік инфляциясы — 8,5%-ға, азық-түлікке жатпайтын тауарлар инфляциясы — 11%-ға дейін, ал қызмет көрсету инфляциясы 8,9% деңгейінде қалды. Халықтың бір жылға арналған инфляциялық күтулері 11,8%-ға дейін төмендеді, ал нарықтың кәсіби қатысушылары 2026 жылдың соңына 9,5%, 2027 жылға 8,3% инфляция күтеді.
Баға қысымы бұл ретте жойылған жоқ: қыркүйектегі айлық инфляция 0,6%, базалық инфляция 0,7% болды. Ішкі тәуекелдерді Ұлттық банк бюджеттік және квазибюджеттік ынталандырумен, жанар-жағармай бағасымен және реттелетін тарифтермен байланыстырады; сыртқы тәуекелдерді — Таяу Шығыстағы жағдай аясында энергия тасымалдағыштар мен азық-түліктің жоғары бағасымен және әлемдік қаржы жағдайларының қатаюымен: қыркүйекте ЕОБ мөлшерлемені жыл ішінде екінші рет, ФРЖ 2023 жылдан бері алғаш рет көтерді. Желтоқсанға қарай жылдық инфляция ТКШ тарифтері бойынша 2025 жылғы төмен базаның әсерінен жеделдеуі мүмкін: 2025 жылғы қазаннан 2026 жылғы наурызға дейін мораторий болды, ал 2025 жылдың төртінші тоқсанында тарифтер 14%-ға төмендетілді. Тоғыз айда ЖІӨ 4,2%-ға, негізгі капиталға инвестиция 7%-ға өсті.
Мәні неде: Қазақстанда несие сәл арзандайды, бірақ бұл 2026 жылғы соңғы төмендету болуы ықтимал: Ұлттық банк баға өсу тәуекелдері басым екенін тура айтып отыр.
Бұл кімге тиімді: Несие алатын қарыз алушылар мен компанияларға: олардың мөлшерлемелері базалық мөлшерлемеге қарайды. Салымшыларға шешім тиімсіз — депозит табыстылығы әдетте мөлшерлемеге ілесе төмендейді.
Негізгі мәлімет: Ұлттық банк төрағасы Тимур Сүлейменов сол күні әлеуметтік желілерде теңгенің нығаюын түсіндірген «түсініксіз доллар көзі» туралы нұсқаны теріске шығарды.
Пайдаланылған дереккөздер тізімі: ҚР Ұлттық банкі, Nationalbusiness, QazTrading, Atameken Business
Материалды дайындау кезінде жасанды интеллект пайдаланылды.
