Иерусалим, 27 қазан. Израильде кнессетке сайлау өтіп жатыр — 2023 жылғы 7 қазандағы шабуыл мен одан кейінгі Газадағы, Ливанмен және Иранмен соғыстардан кейінгі алғашқы сайлау және 1988 жылдан бері мерзімінен бұрын емес, белгіленген уақытта өткен алғашқы сайлау; үш басты телеарнаның қорытынды сауалнамалары бойынша Бас штабтың бұрынғы бастығы Гади Эйзенкоттың «Яшар» партиясы премьер-министр Биньямин Нетаньяхудың «Ликуд» партиясынан сәл озып тұр, деп хабарлады Anadolu агенттігі.
Шамамен 7,3 млн адам дауыс бере алады, оның ішінде Израильдің 1,2 млн-ға жуық палестиналық азаматы бар. 12 018 учаске жұмыс істейді, олардың көбі жергілікті уақытпен 7:00-ден 22:00-ге дейін (Астана уақытымен 10:00-ден 01:00-ге дейін) ашық; сайлау күні демалыс болып жарияланды. Кнессеттегі 120 орынға 37 партия мен тізім таласады. Дауыс кандидаттарға емес, партияларға беріледі; өту шегі — дауыстың 3,25 пайызы. Израиль тарихында бірде-бір партия жалғыз өзі көпшілік алған емес, сондықтан премьерді кемінде 61 дауыс қажет коалиция анықтайды.
Сауалнамалар бойынша «Яшар» 22–23, «Ликуд» 19–21, бұрынғы премьер-министрлер Нафтали Беннет пен Яир Лапидтің «Бе-Яхад» одағы 14–15 орын алады. Нетаньяхудың оңшыл және діни блогы 50 орынға, оппозициялық блок 52–56 орынға, палестиналық партиялар 14–16 орынға үміттене алады. Екі лагердің ешқайсысының 61 орынға анық жолы жоқ. Президент Ицхак Герцог партиялармен кеңескеннен кейін үкіметті жасақтауды көпшілік жинауға мүмкіндігі көбірек адамға тапсырады — бұл міндетті түрде ең ірі партияның көшбасшысы емес.
77 жастағы Нетаньяху барлығы 18 жылдан астам премьер болды; оның науқаны қауіпсіздік тақырыбына құрылған. Оны үкіметтің 7 қазандағы шабуылдың алдын алмағаны және мемлекеттік тергеу комиссиясын құрудан бас тартқаны үшін айыптайды; ол сонымен қатар сыбайлас жемқорлық істері бойынша сотта, айыптауларды мойындамайды. 66 жастағы Эйзенкот 2015–2019 жылдары армияны басқарды, 7 қазаннан кейін төтенше үкіметке кіріп, Газадағы соғыстың жүргізілуін сынап, одан шықты. Ол 7 қазандағы олқылықтарды тергеуді және ультраортодокстардың әскерден жаппай босатылуын тоқтатуды жақтайды, бірақ Нетаньяху сияқты қазіргі жағдайда толық егемен палестина мемлекетіне қарсы.
Дауыс беру қарсаңында Жоғарғы сот «Адала» араб құқық қорғау ұйымы мен Біріккен тізімнің учаскелерде бақылаушылар мен комиссия мүшелерінің қару алып жүруіне тыйым салу туралы талабын қанағаттандырмады. Оған «Ликуд» пен қаржы министрі Бецалел Смотричтің «Діни сионизм» партиясының араб және аралас қалалардағы учаскелерге 2 000-ға жуық бақылаушы жіберу жоспары себеп болды. Сот полицияның нақты қатер көрмейтіні туралы мемлекет ұстанымымен келісті.
Мәні неде: Израиль Нетаньяхудың билігін ұзарту-ұзартпауды шешіп жатыр; сауалнамалар оның басты қарсыласына аз басымдық береді, бірақ ешкімге көпшілік бермейді, сондықтан нәтижені санақтың өзі емес, коалициялық келіссөздер айқындайтын сияқты.
Бұл кімге тиімді: Егер Эйзенкотқа өз лагерінің дауысы жетпесе, сауалнамалар шамамен тоғыз және бес-жеті орын беретін палестиналық партиялар — Біріккен тізім мен «Раам» шешуші болады. 3,25 пайыздық шекке жақын шағын партиялардың әрқайсысының нәтижесі күштердің арасалмағын өзгертуі мүмкін: кнессетке өтпегендер барлық дауыстан айырылады.
Негізгі мәлімет: Экзитполдар учаскелер жергілікті уақытпен 22:00-де жабылғаннан кейін бірден, алғашқы ресми нәтижелер түнде күтіледі. Егер екі лагердің ешқайсысы көпшілік жинай алмаса, Нетаньяху келіссөздер кезінде, тіпті жаңа сайлауға дейін премьер-министрдің міндетін атқарушы болып қалуы мүмкін.
Бұған дейін біз CNN Трамптың Израильдегі сайлауға дейін Иранға соққыны қолдаудан бас тартқанын хабарлағаны туралы да жазған едік.
