Бішкек, 30 қазан. Қазақстан Премьер-министрі Олжас Бектенов пен Қырғызстан Министрлер кабинетінің төрағасы Адылбек Қасымалиев Бішкекте үкіметаралық кеңестің 14-отырысын өткізіп, оның хаттамасына қол қойды; мақсат — тауар айналымын 3 млрд долларға жеткізу, негізгі жоба — Жамбыл облысындағы шекара маңы индустриялық сауда-логистикалық кешені, деп хабарлады Үкімет.
Екі елдің саудасы 2025 жылы 33%-ға өсіп, 2,4 млрд долларға жетті, 2026 жылдың басынан тағы 20%-ға артты. Қаңтар — тамызда ол 1,75 млрд доллар болды, деп нақтылады сауда және интеграция министрі Арман Шаққалиев. Ауыл шаруашылығы өнімдерінің саудасы 2025 жылы 41,5%-ға өсіп, 500 млн доллардан асты; жол картасы бойынша Қазақстан Қырғызстанға астық, майлы дақылдар, күнжара, күнбағыс майы мен балмұздақты көбірек жеткізгісі келеді. Шекарада автотасымалға рұқсаттармен электрондық алмасу енгізілді, олардың саны 5 мыңға дейін көбейтілмек, 8 автомобиль өткізу пункті жаңғыртылып жатыр. Тұрақты әуе рейстері 19%-ға көбейіп, аптасына 19-ға жетті.
Отырыс қарсаңында үкімет басшылары Өңіраралық ынтымақтастықтың екінші форумына қатысты. Ортақ шекараның 1,2 мың шақырымындағы 8 өткізу пунктінің 7-еуі және қырғыз қатысуымен мыңнан астам кәсіпорын орналасқан Жамбыл облысы шекара маңы саудасының орталығы аталды. Екі ел арасындағы теміржол тасымалы 9 айда 8,3%-ға өсіп, 5,1 млн тоннаға жетті; өзара туристер ағыны 4 млн адамнан асты. Алматы мен Бішкектің және басқа өңірлердің бауырлас байланыстары туралы құжаттарға қол қойылды. Су ресурстары — гидрометеорологиялық деректер алмасу мен мемлекетаралық су шаруашылығы нысандары, ғарыш, цифрландыру және жасанды интеллект те талқыланды.
Сонымен қатар Ыстанбұлда Дүниежүзілік банктің қолдауымен Қазақстан, Қырғызстан және Өзбекстанның Нарын өзеніндегі қуаты 1 860 МВт Қамбарата-1 СЭС жобасы бойынша техникалық кездесуі өтті. Қазақстаннан энергетика вице-министрі Ержан Ертаев пен су ресурстары және ирригация вице-министрі Арсен Жақанбаев қатысты. Қандай шешім қабылданғаны хабарланбайды.
Мәні неде: Қырғызстанмен сауда көршілердің көбімен салыстырғанда жылдам өсіп келеді, ал үкіметтер оны жеке саудадан шекарадағы бірлескен логистика мен өндіріске ауыстырып жатыр.
Бұл кімге тиімді: Қазақстанның азық-түлік пен мұнай өнімдерін экспорттаушыларына — нарықтың кеңеюі. Тасымалдаушыларға — көбірек рұқсат және жылдам шекара. Нарын мен Сырдарияның төменгі ағысындағы Қазақстан мен Өзбекстанға Қамбарата-1 СЭС жазда реттелген су ағынын, ал Қырғызстанға электр энергиясын беруі тиіс.
Негізгі мәлімет: Үкіметаралық кеңес — екі ел үкімет басшыларының жыл сайынғы кездесуі; 13-отырыс 2025 жылғы қарашада Астанада өтті. 3 млрд доллар мақсатын президенттер Қ.Тоқаев пен Садыр Жапаров қойған. Қамбарата-1 СЭС-ін үш ел 2025 жылы бірге салуға келісті.
Бұған дейін біз О.Бектенов Қазақстан мен Қырғызстанның үкіметаралық кеңесіне Бішкекке ұшып келгені туралы да жазған едік.
