Душанбе, 28 қазан. Тәжікстан Президенті Эмомали Рахмон шағын және орта кәсіпкерлікті тексерудің барлық түріне 2029 жылғы 1 қаңтарға дейін мораторий жариялау туралы № 1237 жарлыққа қол қойып, тек салық органдарының тексерулерін алып тастады және үкіметке оны орындау үшін актіні бір ай ішінде ұсынуды тапсырды, деп хабарлады президент баспасөз қызметі.
Рахмон шешімді 14 қазанда Душанбедегі кәсіпкерлер мен инвесторлармен кездесуде жариялады: мораторий тағы екі жылға ұзартылады, ал 2026 жылғы 1 желтоқсанға дейін тексеру жүйесінің өзін өзгертетін актілердің жобалары дайын болуға тиіс, деп хабарлады «Интерфакс». Президент тәуекелді бағалауға негізделген тәсілді енгізуді, негізсіз және қайталама тексерулерді болдырмауды және залал келтірмеген алғашқы бұзушылық үшін айыппұлдың орнына ескерту жасау мүмкіндігін қарастыруды тапсырды. Тексерулер, қосымша құжат сұрау және кәсіпкерлерді мемлекеттік органдарға шақыру, оның сөзінше, тек заңда көзделген жағдайларда және айқын құқықтық негіздер болғанда ғана рұқсат етіледі. Мораторий қолданылмайтын басқа кәсіпкерлер үшін 2027 жылғы 1 қаңтардан тексерулер заңға және тәуекелді бағалауға сүйену керек.
Алдыңғы мораторий 2025 жылғы 1 қаңтардан 2027 жылғы 1 қаңтарға дейін қолданылған, деп еске салды CentralAsia.media, ал «Азия-Плюс» Тәжікстанда кәсіпкерлерді тексеруге мораторий бұрын да — 2008, 2011, 2018, 2022 және 2025 жылдары жарияланғанын нақтылайды, деп жазады «Азия-Плюс». Құқықтық негізді «Кәсіпкерлік субъектілерінің қызметін тексеруге мораторий туралы» заң береді: ол қолданылып тұрғанда шағын және орта бизнесті тексеруді реттейтін нормалар тоқтатыла тұрады.
Қазақстанда мұндай қадамды әзірге талқылап жатыр. Президент Қасым-Жомарт Тоқаев 28 қазанда Жолдауда Құрылтай мен Үкіметке микро және шағын бизнесті тексеруге 2027 жылғы 1 қаңтардан бастап үш жылдық мораторийді талқылауды ұсынды, 2020–2023 жылдардағы мораторий тәжірибесіне сілтеме жасады, деп хабарлайды Zakon.kz. Оның айтуынша, бірінші жартыжылдықта жеке кәсіпкерлердің бұзушылықтар саны 34%-ға азайды, бірақ айыппұл сомасы шамамен 11%-ға өсті, ал жоспардан тыс тексерулер ондаған есе артты. Шешім әзірге жоқ: Құрылтай бюросы 30 қазанда мәселені Үкіметпен бірлесіп пысықтауды тапсырды.
Мәні неде: Тәжікстан 2008 жылдан бері алтыншы рет тексерулерде үзіліс жариялап, салық органдарына тексеру құқығын қалдырады; Қазақстан ұқсас шараны әзірге талқылап қана жатыр. Қамтуы да әртүрлі: тәжік мораторийі шағын және орта бизнесті, қазақстандық ұсыныс микро және шағын бизнесті қамтиды.
Бұл кімге тиімді: Тәжікстандағы шағын және орта бизнеске 2029 жылғы 1 қаңтарға дейін салықтан басқа тексерулерден кейінге қалдыру беріледі; жарлық мақсат ретінде кәсіпкерлікті қолдауды, өнеркәсіптік және экспорттық әлеуетті нығайтуды және инвестиция тартуды атайды. Салық органдары тексеру құқығын сақтайды. Үзілістен бюджет не ұтатыны не ұтылатыны хабарламаларда айтылмаған. Қазақстанда кәсіпкерлерге әзірге тек Президенттің ұсынысы бар.
Негізгі мәлімет: Қазақстанда микро және шағын бизнесті тексеруге алдыңғы мораторийді 2019 жылғы 26 желтоқсандағы жарлықпен 2023 жылғы 1 қаңтарға дейін енгізді, кейін тағы бір жылға ұзартты, деп еске салады Exclusive.kz.
Бұған дейін біз Президент Жолдауы тексеруге мораторийді және учаскелік дәрігерлерге үстемеақыны пысықтауды тапсырғаны туралы да жазған едік.
