3 қарашадағы тәулік: ақша және мерзім

Астанадағы Есіл өзенінің жағалауы
Мұрағаттық фото. Дереккөз: Vmenkov / Wikimedia Commons, CC BY-SA 3.0

Үшінші қарашада Қазақстанда ақшаға қатысты үш оқиға шешілді. Әйелдер ипотекасына 20 млрд теңге бірнеше сағатта таусылды, үкімет 6,5 трлн теңгелік 96 шарадан тұратын жоспарды мақұлдады, ал «Теңізшевройлға» жылдық жоспарға жету үшін төртінші тоқсанда үшінші тоқсандағыдан үштен біріне көп мұнай өндіру керек. Бұл оқиғалардың ешқайсысы аяқталған жоқ, әрқайсысының уәделер мен сандардың сәйкес келер-келмесі белгілі болатын мерзімі бар.

  • 3 қарашадағы тәулік

    • 20 млрд теңге
      «Ұмайдың» екінші траншы: қабылдау 16:00-де жабылды
    • 850
      бір күнде осы сомаға түскен өтінім
    • 96 шара
      Жолдау бойынша жоспар жобасында, Ұлттық қордан 6,5 трлн теңге
    • 26,6 млн т
      «Теңізшевройлдың» тоғыз айдағы өндірісі, жылға 40 млн тоннаға дейінгі жоспар кезінде
    • 146 мың т
      төртінші тоқсанда тәулігіне өндіру қажет
    • 20
      Ташкентте медициналық көмекке жүгінген қазақстандық

    Шолу материалдары бойынша

Лимит: түстен кейін төртке дейін жиырма миллиард

Отбасы банк «Ұмай» әйелдер ипотекасының екінші траншына өтінім қабылдауды 3 қарашада сағат 16:00-де жапты: 20 млрд теңгелік лимит бір күнде таусылды, өтінім 850 болды. Сағат 15:00-ге дейін банк 12,5 млрд теңгеге 524 өтінім қабылдаған, ал қалған 7,5 млрд соңғы сағатта кетті. Ақшаны Азия даму банкі береді: сәуірдегі келісім бойынша ол Отбасы банкке «Ұмай» және «Жасыл ипотекаға» 90 млрд теңге бағыттайды, оның 9 млрд бірінші траншқа, 20 млрд екіншісіне кетті. Транш екі еседен астам өсті, ал қабылдау 31 тамыздағы сол сағатта аяқталды.

Қатысушылар алған алдын ала мақұлдау — әлі ипотека емес. Ол бір ай жарамды, осы уақытта әйел пәтер тауып, несие өтінімін беруі керек; бірінші күні 850 әйелдің 390-ы осылай жасады. Қалғандарға банк жаңа транштар келгенде келесі кезеңдерді уәде етеді, бірақ күндерін атамайды. Лимиттің басқа жағы да бар: ол бағдарламаны жылдамдық жарысына айналдырады, ал Алматыдағы бөлімше алдындағы кезек мұны кез келген статистикадан жақсы көрсетті.

Бүгін сағат 10:00-де Құрылтай Азия даму банкінің тағы бір қарызын ратификациялауды — қаржылық басқаруды және қаржы секторын реформалау бағдарламасына арналған қарызды қарайды. Хабарландыруда сома аталмаған, ал бұл қарыздың «Ұмай» ипотекасына қатысы жоқ.

Жоспар: қырық миллион тонна және тоқсан алты шара

«Теңізшевройл» тоғыз айда 26,6 млн тонна мұнай өндірді, бұл былтырғыдан 3,9 млн тонна аз. Үшінші тоқсанда өндіру 10 млн тонна, тәулігіне шамамен 109 мың тонна болды, бұл бірінші жартыжылдықтың орташа тәуліктік деңгейінен 19% артық. Бірақ жылдың жоспары бар: Энергетика министрлігі шілдеде 40 млн тоннаға дейінгі мақсатты атаған, ал оған жету үшін төртінші тоқсанда тәулігіне шамамен 146 мың тонна өндіру керек — бұл үшіншіден үштен біріне көп. Ел бойынша қазандағы өндіру 8%-ға өсіп, 8,56 млн тоннаға жетті.

Үкімет сол кезде Жолдауды іске асыру жөніндегі Жалпыұлттық іс-шаралар жоспарының жобасын мақұлдады: 12 бағыт бойынша 96 шара, «Халықтық құрылыс» бағдарламасына Ұлттық қордан шамамен 6,5 трлн теңге. Премьер-Министр заң жобаларын Құрылтайға уақытында енгізуді және әр тармақты қаржыландыруды мұқият пысықтауды тапсырды. Үкімет 6,5 трлн теңгелік 96 шаралық жоспарды мақұлдап, сол күні әрқайсысына немен төлеуді пысықтауды тапсырды. Бұл — әдеттегі тәртіп: жоспарды оған ақша жинау үшін жасайды. Бірақ Жолдау жоспарының да, мұнай жоспарының да саны мен оған жету тәсілі бар, ал олар түйісетін күн әлі аталмаған.

Қалдық: иесіне не тиеді

Үшінші оқиға — ақша иесінде не қалатыны туралы. Қаржы нарығын реттеу және дамыту агенттігі зейнетақы аннуитеті шарттары бойынша сатып алу сомасын есептеу тәртібін өзгертті (біз бұл туралы күндіз жазған едік): сақтандырушыны ауыстырғанда оған енді сақтандырушының инвестициялық кірісі кіреді. Бұрын клиентке ақшаның бір бөлігін көшкені үшін бірден төлем ретінде ұсынуы мүмкін еді, бірақ сол себепті аз сома аударылып, жаңа шарт бойынша төлемдер төмендейтін. Жаңа тәртіп кірісті аннуитет қаражатында қалдырады; Агенттік мұның бұл кірісті қолға беру емес екенін атап өтеді.

Банктер қалдықты басқаша есептеді. Екінші деңгейдегі банктердің тоғыз айдағы таза пайдасы 1,812 трлн теңге болды, бұл бір жыл бұрынғыдан 11,6%-ға аз. «Теңізшевройлдың» есептілігі бойынша салықтар мен роялтиден кейінгі қалдық та түсімнен жұқа: 21,99 млрд доллар түсімнің 2,15 млрд пайдаға айналды, ал қатысушыларға 7,8 млрд бөлінді, бұл жыл ішінде табылғаннан көп: бөлінбеген пайда 35,2 млрд доллардан 29,5 млрд долларға азайды. Серіктестіктің 5%-ына ие «Лукойлға» үлесіне қарай бұл 0,39 млрд доллар; ал 3 қарашада Reuters Тодд Боэли консорциумы «Лукойлдың» шетелдегі активтеріне бағалы қағаздар айырбасын дайындап жатқанын хабарлады. Оған Қарашығанақ, Теңіз және КҚК-дағы қазақстандық үлестердің кіретіні хабарламадан белгісіз.

Ташкент: сәйкес келмеген сандар

Күн сондай-ақ әзірге сәйкес келмейтін сандар әкелді. Қарағандылық жас футболшылардың Ташкентте уланғанынан кейін Қазақстан Денсаулық сақтау министрлігі 2 қарашада 17 емделушіні атады, «Астана ТВ» 21 адам туралы жазды, ал Өзбекстан Денсаулық сақтау министрлігі 3 қарашада 20 жүгінген адамды санады: екеуі шығарылды, 18-і тұрақты. Шиланзар ауданының прокуратурасы санитарлық бап бойынша іс қозғады, зертханалық нәтижелер жарияланбаған. Олар шыққанға дейін себепті тек алдын ала деп атауға болады: Өзбекстан Денсаулық сақтау министрлігі бәріне «жіті диарея» диагнозын қойды, ал Қазақстанның денсаулық сақтау министрі тағамдық у туралы айтады.

Енді не болады

Бүгін сағат 10:00-де Құрылтай ветеринариялық түзетулер мен Азия даму банкінің қарызын қарайды, 11:00-де Үкімет нақты сектор туралы баспасөз конференциясын өткізеді. Отбасы банк «Ұмайдың» келесі траншының күнін әлі атаған жоқ. «Лукойлдың» шетелдегі активтерін сату жөніндегі келіссөздерге арналған OFAC лицензиясының мерзімі 21 қарашада аяқталады, ал мәслихаттарға сайлау 29 қарашада өтеді, оның ішінде Астанада, мұнда жеті партияның тізімі мен 101 кандидат тіркелген. Бұл сандардың ешқайсысы әлі түпкілікті емес: әрқайсысы өз күнін күтіп тұр — келесі транштың, төртінші тоқсанның, ауруханадан шығарудың, талдау нәтижелерінің.

Тексерілген жаңалықтар