Астана, 4 қараша. Асхат Хасенов, «ҚазМұнайГаз» басқармасының төрағасы, компанияның мемлекеттік комиссия растаған қорын — 785 млн тонна — атады және жылына 26 млн тонна өндіргенде ол 45 жылдан астам уақытқа жететінін айтты.
Хасенов 4 қарашада үкімет кулуарында сөйледі. Оның сөзінше, компания өзі қатысатын кез келген кен орнында қорды әрдайым өз бетінше техникалық және экономикалық бағалайды, ал қорытындыны мемлекеттік қорлар жөніндегі комиссия растайды. Қордың 785 млн тоннасына ҚМГ өзі оператор болатын кен орындары да, бірлескен кәсіпорындар да кіреді. Қорды 800 млн тоннаға дейін дөңгелектеп, ол 45 жылдан астам мерзімді атады, бірақ бұл — көкжиек емес деп дереу ескертті: барлау жалғасып жатыр, табылған ағындар бірден есепке қойылады, сондықтан ресурстық база үнемі толығып отырады. Дәл осы сандарды «Прайм» да келтірді.
Компания өз сайтында жариялайтын есепте қор басқаша есепке алынған: дәлелденген және ықтимал көмірсутек қоры (2P) 2025 жылғы 31 желтоқсанда DeGolyer and MacNaughton тәуелсіз компаниясының халықаралық PRMS стандарты бойынша аудитіне сәйкес 724 млн тонна мұнай эквиваленті болды, бұл бір жыл бұрынғыдан 1,1% көп, ал 2025 жылғы мұнай мен газ конденсатының өндірісі — 26,2 млн тонна, 10% көп. Бұл мемлекеттік комиссияның жүйесінен басқа бағалау жүйесі, сондықтан 785 және 724 млн тонна сандары тікелей салыстырылмайды; Хасенов 785 млн тоннаны қандай бірлікпен есептегені хабарларда нақтыланбайды. Компанияның 2025 жылғы жылдық есебі интерактивті нұсқада да бар.
Барлау 2026 жылы да өсім берді, бірақ шағын. Қызылорда облысындағы Ақшабұлақ, Аксай және Нұралы кен орындарында «Қазгермұнай» 2021–2026 жылдары жеті бағалау ұңғымасын бұрғылады, оның алтауы мұнай ағынын берді, ал бастапқы алынатын қордың расталған өсімі 1 млн тоннадан асты; 2027–2029 жылдарға өсімі шамамен 500 мың тонна болатын тағы төрт ұңғыма жоспарланған, деп қазан айындағы ҚМГ мен CNPC семинарында хабарлады. Қаражанбас кен орнының Жағалау аймағында сегіз бағалау және 12 пайдалану ұңғымасын бұрғылағаннан кейін геологиялық қор 12 млн тоннаға, алынатын қор 3 млн тоннаға дейін өсті, ал бұрғылау жоспары 25-тен 48 ұңғымаға дейін ұлғайтылды, деп шілдеде ҚМГ баспасөз қызметі хабарлады. Бұл жүздеген миллионға қарсы бірнеше миллион тонна, сондықтан 785 және 724 млн тонна арасындағы айырманы олармен түсіндіруге болмайды; Хасенов атаған санның («бүгінгі күнге», оның сөзінше) қай күнге және қандай жіктеме бойынша есептелгені жарияланымдарда ашылмайды. PRMS бойынша жаңа бағаны компания жыл қорытындыларымен бірге жариялайды.
КМГ-ның негізгі өсімі әзірге жоспарда. «Өзенмұнайгаз» жыл қорытындысы бойынша геологиялық қордың 980 мың тоннаға өсуін күтеді (Батыс Теңгедегі терең бағалау ұңғымасын бұрғылау қазан соңында басталуға тиіс); «Ембімұнайгаз» 2026–2031 жылдарға арналған қосымша барлау бағдарламасы бойынша алынатын мұнай қорының 15 млн тоннаға өсуін есептейді, «Маңғыстаумұнайгаз» 2032 жылға дейінгі жол картасы бойынша — 38 млн тоннаға. КМГ портфелінде, Хасенов хабарлағандай, шамамен 4,7 млрд тонна шартты отын геологиялық ресурсы бар 23 жоба және 26 іздеу-барлау ұңғымасы бар; ресурс әлі қор емес, оны бұрғылаумен растау керек. Атырау облысындағы Қаратон Асты учаскесінде терең ұңғыманың бірінші объектісін сынау кезінде ақпанда газдың фонтанды ағыны алынды, оның қоры хабарламада аталмаған.
Бұл — компанияның өз қоры, елдің қоры емес: ҚМГ өзі оператор болатын кен орындарын және бірлескен кәсіпорындардағы үлесін есептейді. Мемлекеттік теңгерім кеңірек, оған ірі жобалар да, басқа жер қойнауын пайдаланушылардың кен орындары да кіреді. Энергетика вице-министрі болған Хасенов 2023 жылғы желтоқсанда дәл бүкіл ел бойынша сандарды атаған: мемлекеттік теңгерімде A, B және C1 санаттары бойынша 15,5 млрд тонна геологиялық және 4,4 млрд тонна алынатын мұнай қоры бар, ал жылына 100 млн тонна өндіргенде бұл 40–45 жылға жетеді. Сонда да ол қордың толығып отыратынын атап өткен: жыл сайын жаңа кен орындары барлаудан игеруге көшеді. Компания мен ел мерзімдері әртүрлі базада және әртүрлі өндіріс кезінде алынған, сондықтан оларды тікелей салыстырудың қажеті жоқ.
Мәні неде: ҚМГ қоры — 785 млн тонна, оны мемлекеттік комиссия растады; «45 жылдан астам» — компанияның қазіргі өндіріс кезіндегі және барлаумен қордың толығуын ескергендегі бағасы, ал ел бойынша көрсеткіш емес.
Негізгі мәлімет: «Алынатын қор» — қазіргі технологиямен және жағдайда өндіруге болатын жер қойнауындағы мұнайдың бөлігі; геологиялық қор — жер қойнауында бағаланған барлығы. Сол күні, 4 қарашада, энергетика министрі Ерлан Аққенженов бүкіл ел бойынша 2026 жылғы мұнай өндіру жоспарын 96 млн тонна деңгейінде сақтады; масштаб үшін, ҚМГ өз өндірісін 26 млн тонна деп атады.
Бұған дейін біз мұнай өндіру мен төртінші МӨЗ туралы және «Теңізшевройлдың» тоғыз айдағы өндірісі туралы да жазған едік.
