Астана, 20 қараша. Салық кодексін енгізу жөніндегі жобалық кеңсе екі түзетуді мақұлдады: проблемалық қарыз кешірілгенде азаматтарды жеке табыс салығынан (ЖТС) босату туралы және жеңіл өнеркәсіпке салық жеңілдіктері туралы.
Отызыншы отырысты Премьер-министрдің орынбасары — ұлттық экономика министрі Серік Жұмаңғарин өткізді, деп хабарлады Үкімет.
Бірінші түзету банк немесе микроқаржы ұйымы (МҚҰ) проблемалық берешегін кешірген қарыз алушыларға қатысты. Мұндай кешіру кезінде жеке тұлғаларды қарыз алушыларға қосымша талап қоймай, бірақ белгіленген лимит шегінде ЖТС-тан босату ұсынылды. Үкіметтің хабарлауынша, қарыз алушы төлей алмайтын барлық өмірлік жағдайды заңда қарастыру іс жүзінде мүмкін емес, сондықтан бірыңғай тәсіл таңдалды. Қазір азаматтың есептен шығарылған қарызы салық төленетін табыс саналуы мүмкін. Сонымен бірге есептен шығару лимиттерін екі есе азайту ұсынылды: банктер үшін жылына несие портфелінің 10%-ынан 5%-ына дейін, МҚҰ үшін 20%-дан 10%-ға дейін. Кредитор лимиттен артық есептен шығарса, асып кеткен сомадан табыс таныйды және одан ЖТС-ты салық агенті ретінде өзі ұстап қалады.
Екінші түзету жеңіл өнеркәсіп кәсіпорындарына арналған. Жеңілдік алу үшін кәсіпорын Өнеркәсіп және құрылыс министрлігімен оқшаулауды арттыру туралы келісім, содан кейін арнаулы инвестициялық келісімшарт жасасады. Соның негізінде жер салығын, мүлік салығын, жер учаскелерін пайдаланғаны үшін төлемді және корпоративтік табыс салығын (КТС) төлемеуге немесе азырақ төлеуге болады. Келісімшарт кәсіпорынның кінәсінен бұзылса, салық преференциялары бұзушылық жіберілген салық кезеңінің басынан бастап жойылады. Бұл шара 2026–2030 жылдарға арналған жеңіл өнеркәсіпті дамытудың кешенді жоспарымен байланыстырылған.
Сол отырыста жеңіл өнеркәсіп кәсіпорындары қауымдастығының өкілі Салтанат Әбдікәрімова тігін кәсіпорындары мата әкелгенде қосылған құн салығын (ҚҚС) бірден және толық төлейтінін, ал дайын өнімнің ақысын бірнеше айдан кейін, кейде тоғыз айдан соң алатынын айтты. Мемлекеттік кірістер комитеті оларға шикізат импорты кезінде ҚҚС-ты бөліп төлеудің қолданыстағы тетігін қарауды ұсынды. Бұл ұсыныс әзірге тек талқыланды, мақұлданған түзетулер қатарына кірген жоқ.
Үкіметтің хабарлауынша, мақұлданған екі түзету де Салық кодексіне өзгерістердің жалпы пакетіне енеді; оқшаулау шаралары үшін салалық заңнаманы да түзету қажет болады. Пакет Құрылтайға қашан енгізілетіні және нормалар қай күннен бастап қолданылатыны хабарламада нақтыланбаған.
Мәні неде: Мемлекет азаматқа кешірілген қарызға салық салмауды ұсынады, бірақ кредиторларға тым көп есептен шығаруға да жол бермейді: лимиттер екі есе қысқарады, одан асқан бөлігінен салықты банк немесе МҚҰ өзі ұстайды. Жеңіл өнеркәсіпке берілетін жеңілдіктер оқшаулау міндеттемелеріне байланады.
Бұл кімге тиімді: Проблемалық несиесі бар қарыз алушылар үшін түзету кешірілген сомадан салықты алып тастайды. Банктер мен МҚҰ есептен шығарудың қатаңырақ шегін алады, ал жеңіл өнеркәсіп кәсіпорындары өндірісті оқшаулау есебінен салық жеңілдігіне ие болады.
Негізгі мәлімет: Жаңа Салық кодексі 2026 жылғы 1 қаңтардан бастап қолданылады; Үкімет жанындағы жобалық кеңсе оған түзетулерді жинап, талқылайды, кейін олар жалпы пакетпен ұсынылады.


