Астана, 5 қараша. Қаржы нарығын реттеу және дамыту агенттігінің төрағасы Мадина Әбілқасымова Құрылтай депутаттарына 2030 жылға дейінгі Капитал нарығын дамыту бағдарламасын және «Капитал нарығы туралы» заң жобасының негізгі ережелерін таныстырды, деп агенттік хабарлады.
Ол Құрылтайдың Қаржы және бюджет комитетінің отырысында сөз сөйледі; отырысты Құрылтай төрағасының орынбасары Дания Еспаева жүргізді. Ұлттық банк басшылығы, Қаржыгерлер қауымдастығы, KASE, АХҚО және «Атамекен» қатысты. Бағдарламаны агенттік Ұлттық банкпен бірге Мемлекет басшысының тапсырмасы бойынша әзірледі. Президент 28 қазандағы Жолдауда жинақталған қаржы ресурстарын нақты секторға бағыттауды, салаларды ұзақ мерзімді несиелеудің жаңа тетіктерін іске қосуды және жеке кәсіпорындарды биржалық құралдарға ынталандыруды талап етті.
Бес жылда акциялар нарығының капитализациясы екі еседен астам өсті: 2021 жылғы 19,1 трлн теңгеден 2025 жылы 41,8 трлн теңгеге дейін. Облигациялар нарығы арқылы 2025 жылы 17 трлн теңге тартылды; оның 59%-ы бюджетті қаржыландыруға арналған мемлекеттік бағалы қағаздар облигациялары, 30%-ы инвестициялық жобаларға арналған квазимемлекеттік сектор облигациялары болды.
Бағдарламада жеті бағыт, 35 бастама және 171 іс-шара бар. Біріншісі институционалдық инвесторлар шеңберін кеңейтеді: зейнетақы активтерін басқарудың бәсекелес моделін дамыту ұсынылады. Екіншісі борыштық бағалы қағаздар нарығын, секьюритизацияны және тәуекелді хеджирлеуді дамытады. Үшіншісі корпоративтік облигацияларды шығаруды және IPO үшін дайындықты жеңілдетеді. Төртіншісі еркін айналымдағы акциялар үлесін ұлғайту және маркет-мейкинг арқылы өтімділікті арттырады. Бесіншісі цифрлық қаржы активтерін, ESG-облигацияларды және исламдық бағалы қағаздарды қолдайды. Алтыншысы борышкердің қайта құрылымдалуын жеделдетілген бекітуді енгізеді. Жетіншісі — тәуекелге бағдарланған қадағалау және нарықты айла-шарғымен бұрмалауға қарсы күрес.
Ұлттық юрисдикция мен АХҚО-ның реттеу талаптарын жақындату ұсынылады: оларды алдымен салыстырып, басымдықтарды айқындайды. Жаңа заңның жобасы бағалы қағаздар, туынды қаржы құралдары және цифрлық қаржы активтері үшін жалпы ережелерді белгілейді.
Мәні неде: Мемлекет ұзақ мерзімді қаржыландырудың бір бөлігі тек банктер арқылы емес, акциялар мен облигациялар арқылы да жүруін қалайды. Ол үшін заң да, зейнетақы активтерімен жұмыс та, компаниялардың биржаға оңай шығуы да қажет.
Бұл кімге тиімді: Ұзақ ақша қажет және облигация шығаруы немесе биржаға шығуы оңайлайтын компанияларға. Жеке инвесторлар қатаңдау қадағалау алады, ал зейнетақы активтері — бәсекелес басқару моделін.
Негізгі мәлімет: Капитал нарығы — компаниялар мен мемлекет акциялар мен облигацияларды сатып, ұзақ мерзімді ақша алатын орын. IPO — компания акцияларын биржада алғаш рет көпшілікке орналастыру. Секьюритизация — несиелер бойынша болашақ төлемдерді инвесторларға сатуға болатын бағалы қағаздарға айналдыру. Маркет-мейкер — сатып алу және сату бағасын үнемі белгілеп, сауданың тоқтамауына ықпал ететін қатысушы. Хеджирлеу — бағаның өзгеруінен сақтандыру.
