Астана, 12 қараша. Конституциялық Сот Еңбек кодексі бойынша тәрбиелік қызмет атқаратын жұмыскерді жұмыстан шығаруға негіз болатын «моральға жат қылық» ұғымының нормативтік айқындығы жеткілікті деген қорытындыға келді, деп хабарлады соттың баспасөз қызметі.
Сот Еңбек кодексінің 52-бабы 1-тармағының 14) тармақшасы Конституцияға сәйкес келе ме, соны тексерді. Бұл норма тәрбиелік қызмет атқаратын жұмыскер жұмысын жалғастырумен сыйыспайтын моральға жат қылық жасаса, жұмыс берушіге еңбек шартын бұзуға рұқсат береді. Нақты қандай әрекеттерді моральға жат деп санау керегін кодекс тізбелемейді.
Сотқа осы норма бойынша мектептің педагогикалық әдеп жөніндегі кеңесінің шешімі негізінде жұмыстан шығарылған әйел жүгінген. Ол жұмыстан шығарылуын келісім комиссиясында және соттарда даулады, бірақ оның ісі бойынша қабылданған сот актілері өзгеріссіз қалды. Өтініш беруші моральға жат қылықтың нақты құқықтық белгілері мен объективті өлшемдері жоқ деп санайды. Оның пікірінше, соның салдарынан норманы тым кең қолдануға болады, бұл оның еңбек ету және сот арқылы қорғалу құқығын бұзады.
Конституциялық Сот бұған келіспеді. Ол заңнама адамгершілік саласында бағдарлар белгілейтінін, соның ішінде педагогикалық әдепке қойылатын арнайы талаптар мен оларды бұзғаны үшін жауапкершілік барын атап өтті. Соттың бағалауынша, ұғымның өзі табиғатынан бағалауға негізделген, сондықтан оны әрекеттердің жабық тізбесімен ашып беру мүмкін емес. Қылықты бағалау үшін нақты істің мән-жайын және оның әлеуметтік, мәдени, кәсіби жағдайын ескеру қажет. Соттың қорытындысы осыдан шығады: ұғымды нақты мән-жайды ескере отырып қолдану үшін оның айқындығы жеткілікті.
Сот өтініш берушінің заңда көзделген қорғану тәсілдерін пайдаланғанын да атап өтті: ол келісім комиссиясына және соттарға жүгінген.
Хабарламада сот өз қорытындысын қандай актімен рәсімдегені, қылықтың неден тұрғаны және өтініш берушінің қай мектепте жұмыс істегені айтылмаған.
Мәні неде: Норма бұрынғы күйінде қалады. Заң моральға жат әрекеттерді тізіп беруге міндетті емес: мұны әр жолы мән-жайға қарай алдымен жұмыс беруші мен әдеп кеңесі, одан кейін келісім комиссиясы мен сот шешеді. Жұмыстан шығарылған педагогке норманың өзімен емес, өз ісіне берілген бағамен дауласу ғана қалады.
Бұл кімге тиімді: Жұмыскерлері тәрбиемен айналысатын мектептер мен басқа да жұмыс берушілер үшін сот қорытындысы жұмыстан шығарудың бұрынғы негізін сақтайды. Жұмыскерлерге сот өтініш беруші пайдаланған қорғану тәсілдерін көрсетеді: келісім комиссиясы және сот.
Негізгі мәлімет: Мазмұнын заң толық сипаттамайтын ұғым бағалау ұғымы деп аталады: оны норманы қолданатын тарап істің мән-жайына қарай толтырады. Келісім комиссиясы — еңбек дауын сотқа дейін қарайтын, ұйымның өз ішіндегі орган. Бір апта бұрын, 5 қарашада, Конституциялық Сот тағы бір бағалау ұғымы — Қылмыстық-процестік кодекстегі «жойылмайтын күмән» туралы пікірін білдірген.
Бұған дейін біз Конституциялық Соттың Қылмыстық-процестік кодекстегі «жойылмайтын күмән» ұғымының мағынасын растағаны туралы да жазған едік.
