Сәтқалиев Қазақстандағы үшінші АЭС салынуы мүмкін үш алаңды атады

Антальядағы «Әлемдік атом күндері» форумының пленарлық отырысы, 2026 жылғы 13 қараша
Фото: ҚР Атом энергиясы жөніндегі агенттігі

Анталья, 14 қараша. Үшінші атом электр станциясы (АЭС) Курчатовта, Каспий жағалауында немесе елдің солтүстігінде, Тобыл өзенінің маңында салынуы мүмкін: бұл алаңдарды 13 қарашада Антальядағы «Әлемдік атом күндері» форумында Қазақстан Республикасының Атом энергиясы жөніндегі агенттігінің төрағасы Алмасадам Сәтқалиев атады.

Құрылыс орны туралы түпкілікті шешім жоқ. «Бұл алаңдардың бәрінің даму әлеуеті бар, олар Қазақстан Республикасында атом энергетикасын дамытудың кейінгі кезеңдерінде зерттеледі», — деді Сәтқалиев. Курчатов — елдің шығысындағы Абай облысында орналасқан қала, онда Ұлттық ядролық орталық жұмыс істейді. Солтүстіктегі, Тобыл маңындағы алаң жүйелік оператордың ұсынысымен қаралып отыр. Жүйелік оператор — ұлттық электр желісін басқаратын Электр желілерін басқару жөніндегі Қазақстан компаниясы (KEGOC).

Агенттік басшысының айтуынша, орын таңдалғанда электр энергиясын тұтынудың өсуі, геологиялық және гидрологиялық жағдайлар, реакторларды салқындатуға судың жеткілікті болуы ескеріледі. Үшінші станция үшін орташа қуатты реакторлар қарастырылып отыр. Мұндай қондырғылар электр энергиясын өндіреді, тұтынушыларды жылумен қамти алады, ал кей жағдайда суды тұзсыздандырады.

Сол күні Сәтқалиев форумның «Адамзат пен планета игілігіне арналған атом энергетикасы» атты пленарлық отырысында сөз сөйледі; форум Түркияның Анталья қаласында өтіп жатыр. Агенттіктің хабарлауынша, ол үш АЭС елдің электр энергиясына өсіп келе жатқан қажеттілігін өтеуге және өнеркәсіптік әрі ғылыми атом кластерінің негізіне айналуға тиіс екенін айтты. «Қазақстан уран қоры бойынша әлемде екінші орында және әлемдік уран өндірісінің шамамен 40%-ын қамтамасыз етеді. Біз уранды экспорттық тауар ретінде ғана емес, өз энергетикамыз бен экономикамызды дамытуға арналған стратегиялық ресурс ретінде де қарастырамыз», — деп келтіреді агенттік өз басшысының сөзін. Сәтқалиев уранның стратегиялық қорын кемінде 100 жылға жасақтау және ядролық технологияларды медицина мен ауыл шаруашылығында кеңірек қолдану маңызды екенін айтты.

Отырыста онымен бірге «Росатом» мемлекеттік корпорациясының бас директоры Алексей Лихачев, Дүниежүзілік ядролық қауымдастықтың бас директоры Сама Бильбао-и-Леон және «Узатом» агенттігінің директоры Азим Ахмедхаджаев сөз сөйледі. Сондай-ақ БРИКС Атом энергиясы жөніндегі платформасының бас үйлестірушісі Элзи Пуле мен Венгрияның Paks II компаниясының бас директоры Аттила Шагоди қатысты.

Алаңның қай мерзімге дейін таңдалатынын және үшінші станцияның қуатын Сәтқалиев атаған жоқ.

Мәні неде: Үшінші станция әзірге ой күйінде, енді оның ықтимал үш мекенжайы бар: елдің шығысы, батысы және солтүстігі. Ол үшін электр энергиясымен қатар жылу да беретін, кей жағдайда суды тұзсыздандыратын орташа қуатты реакторлар қарастырылып отыр. Алаң туралы шешім қабылданған жоқ.

Бұл кімге тиімді: Сәтқалиевтің айтуынша, үш станция электр энергиясына өсіп отырған сұранысты өтеуге және өнеркәсіптік әрі ғылыми атом кластерінің негізіне айналуға тиіс. Үшінші станцияны кім және кімнің қаражатына салатыны хабарламаларда айтылмаған.

Негізгі мәлімет: Бірінші АЭС-ті жобалау, жабдық жеткізу және салу туралы келісімшартты 2026 жылғы қыркүйекте «Қазақстан атом электр станциялары» ЖШС мен «Росатом» құрамына кіретін Ресейдің «Атомстройэкспорт» компаниясы жасасты. Екінші станцияның, «Мойынқұмның», құрылысын Қазақстан Қытай ұлттық атом корпорациясымен пысықтап жатыр, деп айтқан еді 4 қарашада энергетика министрі Ерлан Ақкенженов. Сәтқалиев 12 қарашада бірінші станция алаңының жанындағы, Балқаш жағалауындағы Үлкен кентінде 33 мың тұрғынға арналған атомшылар қалашығы жоспарланып отырғанын хабарлады.

Бұған дейін біз Үлкенде 33 мыңға дейін тұрғыны бар атомшылар қалашығының жоспарланып отырғаны және екінші АЭС, «Мойынқұм», Қытай атом корпорациясымен талқыланып жатқаны туралы да жазған едік.