Астана, 30 қазан. Қазақстан мектептері директорларының басым бөлігі — 94%-ы — жалпы алғанда жұмысына риза, бірақ жалақысы олардың тек 49%-ын қанағаттандырады, деп айтылған Экономикалық ынтымақтастық және даму ұйымының (ЭЫДҰ) 26 қазанда жарияланған TALIS 2024 мұғалімдер мен директорлардың халықаралық зерттеуі бойынша елдік баяндамасында.
Екі көрсеткіш те ЭЫДҰ елдерінің орташа деңгейімен сәйкес. 2018–2024 жылдары Қазақстанда жалақысына риза директорлардың үлесі өзгерген жоқ, ал ЭЫДҰ бойынша орташа есеппен 6 пайыздық тармаққа өсті. Жалақыдан басқа жұмысқа алу шарттарына қазақстандық директорлардың 67%-ы риза.
Ең байқалатын айырмашылық — күйзелісте. Жұмыста айтарлықтай немесе өте қатты күйзелісті Қазақстанда директорлардың 15%-ы сезінеді, ЭЫДҰ бойынша орташа есеппен — 61%. Оның басты көздері ретінде қазақстандық мектеп басшылары әкімшілік жұмыстың көптігін (44%), оқушылардың үлгеріміне жауапкершілікті (40%) және тәртіпті сақтауды (32%) атайды; ЭЫДҰ елдерінде де қағаз жүктемесі бірінші орында, бірақ оны директорлардың 68%-ы атайды, одан кейін биліктің өзгермелі талаптары (56%) мен ата-аналардың шағымдары (53%) тұр. Қазақстанда қағаз жұмысы әбден шаршатқан директорлар қатты күйзелісті мойындағандардан үш есеге жуық көп.
Қазақстандық директорлар ЭЫДҰ-дағы әріптестеріне қарағанда сабаққа жиі қатысады: 93%-ы сабақты бақылау үшін жиі немесе өте жиі барған, ЭЫДҰ бойынша орташа есеппен — 49%. Олардың айтуынша, мектептерге ең алдымен ғимараттардың жетіспеуі немесе нашар жағдайы (27%), оқытуға арналған цифрлық ресурстардың аздығы (23%) және интернетке қолжетімділіктің әлсіздігі (23%) кедергі келтіреді; ЭЫДҰ бойынша орташа есеппен цифрлық ресурстардың жетіспеуіне директорлардың 16%-ы шағымданады. Қазақстандық мектеп басшылары бәрінен бұрын мектепті жақсарту үшін деректерді пайдалануды үйренгісі келеді (55%).
Мәні неде: Директорлардың өз бағасы бойынша қазақстандық мектеп дамыған елдердің орташа деңгейінен тынышырақ көрінеді — қатты күйзеліс төрт есе сирек, — бірақ басшылардың жартысы жалақысына көңілі толмайды, ал цифрлық жабдықталу артта қалып отыр.
Бұл кімге тиімді: Оқу-ағарту министрлігіне баяндама директорларға не кедергі екені туралы басқа елдермен салыстыруға болатын деректер береді: қағаз жүктемесі, ғимараттар, интернет. Авторлардың өздері TALIS мәдени контекст пен әлеуметтік күтулер әсер ететін өзін-өзі бағалауға негізделгенін, сондықтан елдер арасындағы салыстыруды сақтықпен оқу керегін ескертеді.
Негізгі мәлімет: TALIS (Teaching and Learning International Survey) — мұғалімдер мен директорлардың ең ірі халықаралық зерттеуі, оны ЭЫДҰ жүргізеді; 2024 жылғы баяндамада негізгі орта мектеп мұғалімдері мен директорлары туралы деректер берілген. Қазақстанда зерттеуге 42 мектеп — Астана, Алматы, Шымкент және бес облыстан 800-ден астам мұғалім мен директор қатысты. Жалпы TALIS 2024-ке BES.media деректері бойынша 55 білім беру жүйесінен 280 мыңға жуық мұғалім мен директор қатысты.
Бұған дейін біз ҚДБ жекеменшік мектептерді несиелеуді тоқтатып, оларға 12,5 млрд теңгені сақтап қалғаны туралы да жазған едік.
