Астана, 13 қараша. Гүлзат Көбенова Қазақстан Үкіметінің қаулысымен ғылым және жоғары білім вице-министрі қызметінен босатылды, деп хабарлады 13 қарашада Үкіметтің баспасөз қызметі.
Хабарлама бір ғана сөйлемнен тұрады: онда шешімнің себебі де, қызметке кім келетіні де, Көбенованың қайда ауысатыны да айтылмаған.
Көбенова министрлікте ғылым саласына жетекшілік етті, деп жазады BES.media басылымы. Екі күн бұрын, 11 қарашада, Жоғары аудиторлық палата (ЖАП) ел парламенті — Құрылтайға осы саладағы мемлекеттік аудиттің қорытындысын ұсынды. Аудиторлар 51 млрд теңгенің қаржылық бұзушылығын және тағы 47 млрд теңгенің тиімсіз жоспарланып, тиімсіз жұмсалғанын анықтады. Кадрлық шешім тексерумен байланысты ма, Үкімет хабарлаған жоқ.
Аудит 2023–2025 жылдарға арналған 393 ғылыми тапсырманың 67 млрд теңге тұратын 149-ы орындалмағанын көрсетті. Аяқталған 141 жобаның 38-і ғана соңғы үш жылда тұрақты сатылымға қол жеткізді. Палата төрағасы Әлихан Смайылов Құрылтай отырысында мемлекетке 13 млрд теңге өтелуге тиіс екенін, ал аудит барысында 19 млн теңгеден астам қаражат қайтарылғанын айтқан еді.
Көбенова 1978 жылы Ақтөбе облысында туған, Жұбанов атындағы Ақтөбе мемлекеттік университетін және Бөкетов атындағы Қарағанды мемлекеттік университетін бітірген, 1998 жылдан университетте сабақ берген. Кейін ол Білім және ғылым саласындағы бақылау комитетін, Білім және ғылым саласында сапаны қамтамасыз ету комитетін және Жоғары және жоғары оқу орнынан кейінгі білім комитетін басқарды. Вице-министр қызметіне 2025 жылдың жазында тағайындалған, деп хабарлайды BES.media.
Мәні неде: Ғылымға жетекшілік еткен вице-министр аудиторлар Құрылтай алдында ғылымға бөлінген қаражаттағы бұзушылықтар туралы есеп бергеннен екі күн өткен соң қызметінен кетті. Ресми түрде бұл оқиғалар бір-бірімен байланыстырылмаған: Үкімет қызметтен босатудың себебін атаған жоқ.
Бұл кімге тиімді: Үкіметтің хабарламасына қарап мұны айту мүмкін емес: онда шешімнің себебі де, мұрагердің аты да жоқ.
Негізгі мәлімет: Жоғары аудиторлық палата — бюджет қаражатының қалай жұмсалатынын тексеретін мемлекеттік аудиттің жоғары органы. Смайыловтың Құрылтай отырысында айтуынша, 2022–2025 жылдары ғылымды қаржыландыру 122-ден 262 млрд теңгеге дейін өсті, бірақ ғылымның экономикадағы үлесі 1% бағдар тұрғанда жалпы ішкі өнімнің 0,16%-ы деңгейінде қалды. Аудиторлар мүдделер қақтығысының қаупін де атады: ұлттық ғылыми кеңестердің 225 мүшесінің 84-і 52 млрд теңге тұратын 127 жобаның зерттеу топтарына кірген.
Бұған дейін біз аудиторлардың ғылымға жұмсалған қаражаттан 51 млрд теңгенің бұзушылығын тапқаны туралы да жазған едік.


